Journals / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 38 - Sayı: 66
A PUBLIC ECONOMIC ORGANIZATION FOUNDED DURING ATATÜRK PERIOD IN THE FIELD OF MINING AND ENERGY CONTRIBUTED TURKEY’S INDUSTRY IN THE FOLLOWING ERA: ETİBANK
- Journal
- Tarih Araştırmaları Dergisi
- Pages
- 444–478
- DOI
- —
Abstract
Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni ekonomik yönden kalkındırmak için ülkenin yeraltı ve yerüstü kaynaklarının etkili bir biçimde kullanılması gerekiyordu. Bu bakımdan sanayinin bel kemiğini oluşturan maden ve elektriğin yurt içinden kolay ve ucuz bir şekilde elde edilmesi oldukça önemli bir yer teşkil etmekteydi. Bu bağlamda 1925’te Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası kuruldu. Ekonomik durumu ve teknik imkânları nispetinde devraldığı sanayi tesislerini belirli bir seviyeye ulaştıran banka, madencilik alanında kapsamlı çalışmalar yapamadı. Bunu gerçekleştirmek için Mustafa Kemal Atatürk’ün direktifleriyle 1935’te bir iktisadî devlet teşekkülü olan Etibank kurulmuştu. Banka, Türkiye’nin yeraltı ve yerüstü kaynaklarını modern tesisler vasıtasıyla ve yüksek verimlilik anlayışıyla çıkarıp, işleyerek ilgili kurumlara dağıttı. Böylece Etibank kurduğu hidroelektrik ve termik santraller ile Türkiye’nin enerji ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayabildi. Aynı zamanda kurum bünyesindeki tesislerin işletme giderlerinin karşılanması ve halkın birikimlerinin güvenilir bir yerde değerlendirilmesi için Etibank, 1955’ten itibaren bankacılık faaliyetine başladı. Bu çalışma ile Etibank’ın kuruluşu, faaliyet gösterdiği alanlar ve Türkiye ekonomisine yapmış olduğu katkılar üzerine bir değerlendirme yapılmıştır.
Özet
Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ni ekonomik yönden kalkındırmak içinülkenin yeraltı ve yerüstü kaynaklarının etkili bir biçimde kullanılması gerekiyordu.Bu bakımdan sanayinin bel kemiğini oluşturan maden ve elektriğin yurt içinden kolayve ucuz bir şekilde elde edilmesi oldukça önemli bir yer teşkil etmekteydi. Bubağlamda 1925’te Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası kuruldu. Ekonomik durumu veteknik imkânları nispetinde devraldığı sanayi tesislerini belirli bir seviyeye ulaştıranbanka, madencilik alanında kapsamlı çalışmalar yapamadı. Bunu gerçekleştirmekiçin Mustafa Kemal Atatürk’ün direktifleriyle 1935’te bir iktisadî devlet teşekkülüolan Etibank kurulmuştu.Banka, Türkiye’nin yeraltı ve yerüstü kaynaklarını modern tesisler vasıtasıyla veyüksek verimlilik anlayışıyla çıkarıp, işleyerek ilgili kurumlara dağıttı. BöyleceEtibank kurduğu hidroelektrik ve termik santraller ile Türkiye’nin enerji ihtiyacınınönemli bir kısmını karşılayabildi. Aynı zamanda kurum bünyesindeki tesislerin işletmegiderlerinin karşılanması ve halkın birikimlerinin güvenilir bir yerdedeğerlendirilmesi için Etibank, 1955’ten itibaren bankacılık faaliyetine başladı.Bu çalışma ile Etibank’ın kuruluşu, faaliyet gösterdiği alanlar ve Türkiyeekonomisine yapmış olduğu katkılar üzerine bir değerlendirme yapılmıştır.