Bayburt ilinde sığır besiciliğine yer veren tarım işletmelerinin ekonomik analizi

Özet

Bu çalışmanın amacı, Bayburt ilinde sığır besiciliğine yer veren tarım işletmelerinin ekonomik analizini yaparak bu işletmelerin; ekonomik yapılarını, yıllık faaliyet sonuçlarını, kullandıkları üretim faktörlerinin miktarlarını ve üretim maliyetleri ile karlılıklarını belirlemektir. Bu bakımdan çalışmanın materyalini yörede sığır besiciliğinin yoğun olarak yapıldığı köylerden tabakalı tesadüfi örnekleme ile seçilen 40 adet işletmeden anket yoluyla toplanan veriler oluşturmuştur. Araştırmada sığır besiciliğine en az 10 baş hayvanla yer veren işletmeler seçilmiştir. Söz konusu işletmeler; 10-25 ile 26 ve daha fazla sayıda sığır besleyen olmak üzere iki büyüklük grubuna ayrılmıştır. Araştırma verileri 2000-2001 üretim dönemine ait bulunmaktadır. Araştırma bulgularına göre, işletmeler ortalamasında gayrisafi üretim değerinin %60,1'i besicilik üretim faaliyetinden elde edilmektedir. Hayvan başına düşen saf hasıla ve tarımsal gelir miktarı işletmeler büyüdükçe daha yüksek olarak bulunmuştur. Buna bağlı olarak ekonomik rantabilite, 10-25 ve 26-+ başlık işletme büyüklük gruplarında sırasıyla; %0,36 ile %2,33 olarak hesaplanmıştır, işletmeler ortalaması olarak 1-1,5 yaşlı ve tamamı kültür melezi olan hayvanlar 280 Kg iken besiye alınmakta, 176 gün süreyle, besiye tabi tutulmakta ve günlük 1,051 Kg/Baş canlı ağırlık kazanarak ortalama 465 Kg canlı ağırlıkta iken besi tamamlanmaktadır. Bu işletmelerde günlük rasyona 7,2 Kg kaba yem ve 6,4 Kg kesif yem girmektedir. Bir baş besi sığırının bakım ve beslenmesi için günlük 15,8 dakika erkek işgücü kullanılmakta olup, böylece besi boyunca bir hayvana yaklaşık 46 saat erkek işgücü sarf edilmektedir. 1 kilogram canlı ağırlık artış maliyeti, 10-25 başlık grupta 2.456 bin TL iken 26-+.başlık grupta 1.991 bin TL olmuştur, işletmeler büyüdükçe maliyetlerin azalma eğilimi gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract

The aim of this study, is to determine the economic structure and annual results of cattle fattening farms in Bayburt Province. The data used were collected from 40 cattle fattening farms using stratified random sampling method and these farms were classified into two size groups as 10-25 and 26-+ heads. The data belong to 2000-2001 production period. According to the research results; the average of farms, %60,1 of their gross product values are made up from cattle fattening. Net return and farm income per head were calculated on 26-+ heads group more than 10-25 heads gruop. Economical profitability ratio was calculated as 0,36% and 2,33% by the farm size gruops respectively. The average age of the bull calves at the beginning of fattening period is 1-1,5 years. The average duration of fattening period is 176 days and this period, the average live weight gain is 185 kilograms and average daily live weight gain is 1,051 kilograms. In addition to 6,9 Kg forages, 6,1 Kg of concentrates were fed for one kilogram of live weight gain on these farms. The average labour requirement is 46 hours per head. Production costs of one kilogram of live weight gain was determined as 2.456.000 liras on 10-25 heads group as an average. This value is 1.991.000 liras on 26-+ heads group and as the farms size increases, the production costs per head tended to decrease.