Ankara-Dikilitaş Göleti tatlı su istakozu (Astacus leptodactylus Esch. 1823) populasyonunun incelenmesi

Özet

Bu araştırmada, Ankara-Dikilitaş Göleti'ndeki tatlı su istakozlarının populasyon büyüklüğü, yoğunluğu ve biyoması, eşey gruplarına göre boy ve ağırlık kompozisyonları, boy-ağırlık ilişkileri, sağlık durumu ve tuzak başına av verimi incelenmiştir. Populasyon büyüklüğünün tahmininde, markalama-tekrar yakalama yöntemi (Petersen Yöntemi) kullanılmıştır. Populasyon büyüklüğünün tahmini için 08.10.1999 ve 12.10.1999 tarihlerinde sırasıyla 1500 ve 1639 tatlı su istakozu suda çıkmayan boya ile markalanmıştır. 12.10.1999 ve 15.10.1999 tarihlerinde, markalı bireylerin %6,87 ve %6,77'si tekrar yakalanmış ve populasyon büyüklüğü markalama tarihlerine göre sırasıyla 23843±2185 (21658-26028) ve 18011±1567 (16444-19578) istakoz olarak tahmin edilmiştir. Dikilitaş Göleti'ndeki istakozların yoğunluğu ve biyoması, I. deneme için 199 (180-217) birey/ha ve 6,47 (5,88-7,06) kg/ha, II. deneme için ise 150 (137-163) birey/ha, 4,91 (4,49-5,34) kg/ha olarak hesaplanmıştır. Populasyonda 75-145 mm arasında dağılım gösteren (ortalama 102,26±0,24 mm) boy değerinin eşey gruplarına göre erkeklerde 102,50±0,35 mm ve dişilerde ise 102,04±0,34 mm olduğu ve 90 mm'den küçük bireylerin populasyonun %22,62'sini oluşturduğu belirlenmiştir. Populasyonda 10,00-92,50 g arasında dağılım gösteren (ortalama 32,66±0,24 g) ağırlık değerinin eşey gruplarına göre erkeklerde 33,11±0,35 g ve dişilerde 32,24±0,33 g olduğu saptanmıştır. Toplam boy-vücut ağırlığı ilişkisi erkeklerde W=3*$10^{-5*}L^{3,0092}$ (r=0,9944, n=2122) ve dişilerde W=2*$10^{-5*}L^{3,0797}$ (r=0,9950, n=2298) olarak belirlenmiştir. Araştırma süresince Dikilitaş Göleti'nden elde edilen birim istakoz avı, 2,23±0,08 istakoz/tuzak/gün olarak hesaplanmıştır. İstakozların makroskobik incelenmesi sonucunda hastalık semptomu taşıdıkları kanısına varılmış ve hastalıklı bireylerin oranı %3,01 olarak belirlenmiştir.