Dergiler / Tarım Bilimleri Dergisi / 2011 / Cilt: 17 - Sayı: 4

Discharge relations for rectangular broad-crested weirs

Kalın eşikli dikdörtgen savaklarda debi ilişkileri

Sayfa
324–336
DOI
—

Özet

Bileşik kalın eşikli savaklar, düşük seviyeli akışların ölçümü için küçük bir dikdörtgen bölüme sahiptir ve bu savaklar yüksek akış miktarlarında geniş bir dikdörtgen bölüme doğru genişler. Bu savaklar, sulama kanallarında su ölçüm yapısı olarak kullanılmaktadır. Bu makale, akış kontrolü ve ölçümü için hidrolik yapıların tasarımında kullanılabilecek verileri ortaya koymaktadır. Daha düşük savak eşiği genişliği ve dikdörtgen bileşik kesitli kalın kenarlı savakların düşüm yüksekliğinin, debi katsayısı (Cd) ve yaklaşım hızı katsayısı değerleri üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla bir dizi laboratuar denemesi gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla geniş aralıklardaki debiler için 15 farklı dikdörtgen bileşik kesitli kalın kenarlı savak modeli test edilmiştir. Yaklaşım kanalı ve çıkış suyu kanalındaki eşik tabanlı yükler her deneyde ölçülmüştür. Model parametreleri üzerindeki debi ve yaklaşım hızı katsayısının bağımlılığı araştırılmıştır. Sonuçlar kesit genişliğinin aniden şekil değiştirmesi ve akışın dış bölüme girdiğinde eğimde bir kırılma olmasından dolayı ana debi oranlarında düzensizlik meydana geldiğini göstermektedir. Bileşik kalın kenarlı savak denemelerinden elde edilen Cd değerleri, daralma etkilerinden dolayı dikdörtgen kesitli kalın kenarlı savaklarınkinden daha düşüktür.

Abstract

Compound broad-crested weirs have a small inner rectangular section for measuring low flows and then, they broaden to a wide rectangular section at higher flow depths. It can be used as a water measurement device in irrigation canals. This paper presents data that will be of use in the design of hydraulic structures for flow control and measurement. A series of laboratory experiments were performed in order to investigate the effects of width of the lower weir crest and step height of broad-crested weirs with rectangular compound cross section on the values of the discharge coefficient (Cd) and the approach velocity coefficient. For this purpose, 15 different broad-crested weir models with rectangular compound cross sections for a wide range of discharges were tested. The sillreferenced heads at the approach channel and at the tail water channel were measured in each experiment. The dependence of the discharge coefficient and approach velocity coefficient on model parameters was investigated. Results show that a discontinuity occurs in head-discharge ratings because the section width suddenly changes shape, experiencing a break in slope when the flow enters the outer section. Values of Cd obtained from the experiments on compound broad-crested weirs are lower than those of a broad crested weir with a rectangular cross section because of it’s contraction effects.