Sulanan ve sulanmayan koşullarda yetiştirilen nohut (Cicer arietinum L.)'un gelişme seyrinin belirlenmesi

Determination growth progress of chickpea (Cicer arietinum L.) under irrigation and noirrigation conditions

Nurdilek GÜLMEZOĞLU, İmren KUTLU, Murat OLGUN, Nazife Gözde AYTER, Nihal KAYAN

Özet

Nohut üretimi, diğer bitkilerde de olduğu gibi kuraklık, tuzluluk, sıcaklık, çevre kirliliği ve besin maddelerinin noksanlığıya da fazlalığı gibi çevresel stres faktörlerinden büyük ölçüde etkilenmektedir. Çalışmada; sulanan ve sulanmayankoşullarda yetiştirilen nohudun, farklı gelişme dönemlerinde bazı fzyolojik karakterlerinin ve azot alımının belirlenmesiamaçlanmıştır. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur.Ana parsellere yetiştirme koşulları (sulanan ve sulanmayan) ve alt parsellere ise gelişme dönemleri (çiçeklenme öncesi,çiçeklenme, bakla doldurma ve hasat) yerleştirilmiştir. Çalışmada toprak üstü kütle, toprak altı kütle, ağırlık olarakkök/gövde oranı (%), uzunluk olarak kök/gövde oranı (%), yaprak alan indeksi, toprak üstü kuru madde ağırlığı, nispibüyüme oransal miktarı, net asimilasyon oranı, azot içeriği ve azot alımı özellikleri incelenmiştir. Araştırmada, nohudungeneratif dönemine gelindiğinde, sıcaklığın yüksek olmasına karşın yeterince yağış alınamaması, bitkide kuraklık stresininyaşanmasına ve buna bağlı olarak da toprak üstü kütlesinin düşmesine neden olmuştur. Buna rağmen kurak şartlarda kökgelişmesinin daha kuvvetli olduğu belirlenmiştir. Sonuçta; sulama olanağı varsa nohudun generatif dönemine yakın birzamanda sulama yapılması bitki gelişimini olumlu etkileyecek ve bu da verim artışını sağlayabilecektir.

Abstract

Chickpea productivity is greatly affected by environmental stresses such as drought, salinity, temperature, environmentalpollution and nutrient. The aim of this study, determination of some physiological charecters and nitrogen uptake at different developmental stages of chickpea (Cicer arietinum L.) under irrigation and noirrigation conditions. Theexperimental design was split plot with three replicas. Growth conditions (irrigation and noirrigation) were located in themain plots, growth stage (pre-fowering, fowering, pod setting and harvest time) in the subplots. Above-ground mass,below-ground mass, weight as root/stem rate (%), lenght as root/stem rate (%), leaf area index, above-ground dry weight,relative growth rate, net assimilation rate, nitrogen concentration and nitrogen uptake were investigated in this study.In the research, drought stress occured when the plants comes to generative stage due to increasing temperature anddeclining rainfall. Therefore above-ground mass was reduced. But root development was stronger under dry conditions.Irrigation in the generative stage will affect positively plant growth and yield in chickpea.