Determination of cross-pollination ratio in safflower (Carthamus tinctorius L.) using different experimental designs

Farklı deneme desenleri kullanılarak aspir (Carthamus tinctorius L.)’de yabancı döllenme oranının belirlenmesi

Özet

Bu çalışma 2012 ve 2013 yıllarında Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında yürütülmüştür. Dikenli ve dikensiz olmak üzere iki aspir (Carthamus tinctorius L.) çeşidi deneme materyali olarak kullanılmıştır. Dikenli Balcı çeşidi polen verici olarak, dikensiz Yenice çeşidi ise polen alıcı olarak denemede yer almıştır. Ortalama yabancı döllenme oranı % 1.12 ile % 7.71 arasında değişim göstermiştir. En yüksek yabancı döllenme oranı, bitkilerin 50 cm sıra arasıyla 10 sıra halinde karışık olarak ekildiği üçüncü deneme deseninden; en düşük yabancı döllenme oranı ise bitkilerin kuzey-güney yönünde ekildiği dördüncü deneme deseninin kuzey yönünden elde edilmiştir. Ankara koşullarında ortalama yabancı döllenme oranı % 3.49 olarak gerçekleşmiştir. Deneme desenleri arasında yabancı döllenme oranı bakımından farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu araştırma, polen alıcı bitkilerin, polen verici bitkilerden uzaklaştığı ölçüde yabancı döllenme oranının azaldığını ortaya koymuştur.

Abstract

This study was carried out to determine cross-pollination ratio in safflower (Carthamus tinctorius L.) using various experimental designs during summer seasons of 2012-2013. Two safflower (Carthamus tinctorius L.) cultivars having two different characters (spiny and spineless) were used as the study material. The cultivars with spiny (Balci) was used as a donor and spineless cultivar (Yenice) was used as a receptor. The results demonstrated that average cross-pollination ratio ranged between 1.12% and 7.71%. The highest cross-pollination ratio was obtained from third experimental design that receptor and donor plants were mixed in 10 rows with 50 cm row space, while the lowest ratio was in north direction of forth experimental design, which receptor plants were sown in south and north directions. Average cross- pollination ratio was 3.49% in Ankara conditions. There were differences among the experimental designs in respect to cross- pollination. The results of this research showed that cross-pollination ratio decreased when distance between donor and receptor plants increased.