Türkiye’de kentli tüketicilerin genetik modifiye organizma ve gıdalara yönelik tutumları

Urban consumer’s attitudes toward genetically modified organisms and foods in Turkey

Özet

Türkiye genelindeki kentli tüketicileri % 2.83’lük örneklem hata payı ile yansıtacak nitelik ve dizayna sahip olması nedeni ile bir ilk olma özelliğine sahip bu çalışma yüz-yüze görüşme tekniği kullanılarak hane ve iş yerlerinde tabakalandırılmış tesadüfî örnekleme yöntemi ile belirlenmiş tüketicilerin (n=1222) genetik modifikasyon (GM) ve GM gıdalar hakkında tutumlarının belirlenmesine yönelik gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler sosyo-ekonomik statü (SES), yaş ve cinsiyet kırılımları gözönünde tutularak incelenmiştir. Ekonomik olarak GM ve GM gıdaların yararları olabileceğini düşünmekle birlikte, özellikle beşli likert sistemine uygun hazırlanmış ifadelerde tüketici sağlığı, çevre ve biyolojik çeşitlilik kaynaklı kaygılardan dolayı negatif tutum ve algı belirlenmiştir. Tüketicilerin tutumları genel olarak yaş ve cinsiyet gruplarında değişim göstermemekle birlikte, özellikle de SES grubu olmak üzere alt grupların daha üst gruplara göre GM ve GM gıdalara karşı göreceli olarak daha ılımlı bir yaklaşıma sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract

The present study, which is a first because it has a quality and design reflecting urbanite consumers across Turkey with a sampling tolerance of 2.83%, was conducted by using face-to-face interview technique with consumers (n=1222) specified through stratified random sampling method layered in homes and offices to determine awareness of genetic modification (GM) and GM foods of urban consumers. The obtained data were examined by considering socioeconomic status (SES), age and gender refractions. Although it is believed that GM and GM foods are advantageous economically, a negative attitude and perception was determined in especially expressions prepared according to five-point Likert scale due to considerations related to consumers’ health, environment and biological diversification. Although consumers’ attitude generally does not vary between age and gender groups, it was observed that subgroups, especially DE SES group, had more hospitable approach to (GM) and GM foods relatively compared to higher groups.