Bazı ekmeklik buğday çeşitlerinin kök yara nematodları Pratylenchus thornei ve Pratylenchus neglectus'a (Tylenchida: Pratylenchidae) karşı dayanıklılıklarının belirlenmesi

Determining the resistance of some bread wheat varieties against root lesion nematodes: Pratylenchus thornei and Pratylenchus neglectus (Tylenchida: Pratylenchidae)

Özet

Kök yara nematodları, Pratylenchus spp. bitkilerin kökünde beslenir ve toprak kökenli patojenlerin bitkiye girişinisağlayan yaralanmalara sebep olur. Buğday yetiştiriciliğinde nematodlara karşı en etkin mücadele yöntemi dayanıklı/tolerant çeşitlerin kullanımı olarak bilinmektedir. Bu çalışmada, Türkiyede yetiştiriciliği yapılan 82 adet ekmeklikbuğday çeşidinin kök yara nematodları, Pratylenchus thornei ve P. neglectusa karşı in vitro koşullarda dayanıklılıklarıaraştırılmıştır. Çalışma sonucunda denemeye alınan buğday genotiplerinden P. thornei ve P. neglectusa karşıdayanıklı çeşide rastlanılmamıştır. Bununla birlikte, P. thorneiye karşı 29 çeşit orta dayanıklı, 44 çeşit orta hassasve 9 çeşidin hassas olduğu ve P. neglectusa karşı ise 37 çeşit orta dayanıklı, 38 çeşit orta hassas ve 7 çeşidin hassasolduğu saptanmıştır. Ayrıca, 14 adet buğday çeşidi hem P. thornei ye hem de P. neglectusa karşı orta derecededayanıklı bulunmuştur. Denemeye alınan çeşitler içerisinde Uzunyayla, Atlı, Yayla 305 ve Harmankaya buğday çeşitleriCROC_1/AE. SQUARROSA(224)//OPATA) buğday çeşidine göre daha yüksek performans gösterdiği için ulusal ıslahprogramlarına dahil edilmesi önerilmektedir.

Abstract

Root lesion nematodes, Pratylenchus spp. feeds on plants root and causes wounds provide a means of entry for soil-borne pathogen. It is known that the using of resistant/tolerant wheat varieties is the most effective method in orderto control nematodes in wheat cultivation. In this study, the resistance of 82 bread wheat varieties grown in Turkeywere investigated against root lesion nematodes, Pratylenchus thornei and P. neglectus, in-vitro conditions. At theend of this study, no resistant wheat genotype against Pratylenchus thornei and P. neglectus was found. However, itwas found that 29 varieties moderately resistant, 44 varieties moderately susceptible, 9 varieties susceptible againstP. thornei and 37 varieties moderately resistant, 38 varieties moderately susceptible, 7 varieties susceptible against P.neglectus. Additionally, 14 wheat varieties were moderately resistant against both P. thornei and P. neglectus. Amongthe tested wheat varieties, Uzunyayla, Atlı, Yayla 305 and Harmankaya showed higher performance than CROC_1/AE.SQUARROSA(224)//OPATA) variety, therefore it is suggested that these varieties should be incorporated into nationalwheat breeding programs.