Evaluation of Irrigation Water Quality in Gölbaşı District

Gökşen ÇAPAR, Çiğdem Coşkun DİLCAN, Şebnem ARSLAN, Süleyman KODAL, Cenk AKŞİT, Mehmet ÇELİK

Özet

Ankara ilinin 20 km güneyinde yer alan Gölbaşı bölgesi, Türkiye'nin özel çevre koruma bölgelerinden (ÖÇKB) birisidir.Gölbaşı bölgesindeki su kaynakları kentleşme ve tarım faaliyetlerinin baskısı altındadır. Son yıllarda, bölgede yeraltısuyu talebi artmıştır, ancak erişilebilirlik suyun kalitesi ve miktarı ile sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, Gölbaşı ÖÇKB'nde kullanılan sulama suyu kalitesinin değerlendirilmesidir. Gölbaşı ÖÇKB sınırları içinde bulunan 11 mahallede mevcutkuyu ve çeşmelerden 41 adet su örneği toplanmış ve ilgili kalite parametreleri ölçülerek sulama suyu kalite standartlarınauygunluğu değerlendirilmiştir. Örneklerin incelenmesi sonucunda ortak özelliklere sahip 19 grup ortaya çıkmış,bunlardan Grup 1-5 içinde yer alan 20 örneğin tuzluluk ve alkalilik sınıfı C2-S1 olarak bulunmuştur. Bu örnekler, sulamasuyu olarak en iyi kaliteye sahip sulardır. Diğer yandan, Grup 6-14 içinde yer alan 15 örneğin tuzluluk ve alkalilik sınıfıC3-S1 olarak bulunmuştur. Bu sular, yüksek tuzluluğa sahip olduklarından uzun dönemde tuzluluk problemi yaratmamakiçin yıkama ve özel toprak işleme gerekmektedir. Tuzluluk nedeniyle yonca ve mısır gibi bitkilerde % 10-25'e varanverim kaybı gözlenebilir. Örnekler arasında yalnızca 6 örneğin tuzluluk sınıfı C4, alkalilik ise S1, S2 veya S4 olarakbulunmuştur. Bu sular, normal koşullarda sulama suyu olarak kullanılmaya uygun değildir. Özel durumlarda, tuzluluğadayanıklı bitki türlerinin seçilmesi, drenajın iyi olduğu ve bol yıkama yapılan durumlarda kullanılabilir. Uzun dönemdearazi ıslahı gerekebilir. Tuzluluğa bağlı olarak yonca ve mısırda % 25-50'ye varan oranda verim kaybı gözlenebilir.

Abstract

Gölbaşı district, located at 20 km south of Ankara city is one of the special environmental protection areas (SEPA) of Turkey. The water resources of Golbasi district are under the pressure of urbanization and agricultural activities. In recent years, the demand for groundwater has increased, however accesibility is limited by the quantity and quality of water. This study aims to evaluate the irrigation water quality in Golbasi SEPA. A total of 41 water samples were collected from existing wells and fountains in 11 villages of Golbasi SEPA and analyzed for relevant quality parameters to assess their conformity with irrigation water quality standards. Analysis of samples led to classification of samples into 19 groups with common characteristics. Among them, 20 samples in Group 1-5 had salinity and alkalinity class of C2-S1, and they had the best water quality. On the other hand, 15 samples in Groups 6-14 had salinity and alkalinity class of C3-S1. Since these waters have high level of salt, leaching and special soil tillage is required to avoid salinity problem on the long-term. Yield reduction up to 10-25% may be experienced with alfalfa and corn. Among the samples, only 6 waters had salinity class of C4, and alkalinity of S1, S2 or S4. These waters are not suitable for irrigation under normal conditions. In special cases, they can be used if salt resistant plants are selected, where drainage is good and excess leaching is applied. Land reclamation may be required on the long term. Yield reduction up to 25-50% may be experienced with alfalfa and corn due to salinity.