ANALYSES OF THE RATES AND CAUSES OF POISONING IN TURKEY FROM 1923 TO 2019

1923’TEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE ZEHİRLENME ORANLARI VE NEDENLERİNİN ANALİZİ

Abstract

Objective The data on poisoning cases in Turkey are limited. This study evaluated the characteristics of poisoning cases in Turkey from 1923 to the present (2019) to serve as an important resource for toxicologists, health managers, and health professionals regarding poisoning rates and causes during the studied period. Materials and Methods The present study based on literature scanning method which poisoning rates were evaluated. Data obtained from the Turkish Statistical Institute and the National Poison Information Center reports were analyzed. Percentile changes in the numerical data were calculated. Internet-based research was also carried out using the keywords sem, ağu, poison, poisoning, tesemmüm, and musemmim. Results In the first years of the republic, it was revealed that there were poisonings due to domestic or workplace accidents. The increase in poisoning related to pesticides between 1950 and 1980 is remarkable. After 1980 years, the most common causes of poisoning were accidental or suicidal cases. Examining the distribution of causes of death in the last decade in Turkey, 4.64 ± 0.55% were caused by external injuries and poisonings. Because of external injuries and poisoning cases in Turkey, 11,289 people lost their lives in 2009. This number reached 21,533 in 2017, the highest value ever seen. Between 2009 and 2017, a 90.74% increase was reported in deaths due to external injuries and poisonings. In addition, there was an increase of 63.53% in the rates between 2009 and 2018. According to present study, an increase by 1.63 times in deaths from external injuries and poisoning in the last decade. Conclusion The present study is the first study to report the etiologic, demographic, and statistical datas on poisoning cases in Turkey. The increase in poisonings and deaths due to poisoning has attracted attention over the years.

Özet

Türkiye’de zehirlenme vakalarına ait veriler oldukça az sayıdadır. Bu çalışmada 1923’ten günümüze Türkiye’de görülen zehirlenme vakalarının özellikleri değerlendirilmiştir. Sunulan çalışmanın bahsedilen tarihler içerisindeki zehirlenme oranları ve zehirlenme nedenlerine ait bilgileri içermesi bakımından toksikologlar, sağlık yöneticileri ve sağlık meslek mensupları tarafından kullanılabilecek önemli bir kaynak olması da amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Sunulan çalışma, literatür taraması yöntemine dayalı zehirlenme oranlarını değerlendirmeyi amaçlayan çalışma olarak planlanmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye İstatistik Kurumu verileri ve Ulusal Zehir Danışma Merkezi raporları analiz edilmiştir. Zehirlenme oranları ve yüzdeleri belirlenerek elde edilen sayısal verilere ait yüzde değişim de hesaplanmıştır. Sem, ağu, zehir, zehirlenme, tesemmüm, musemmim kelimeleri kullanılarak da geçmişe dönük olarak Türkiye’de zehirlenme olgularını içeren internet tabanlı bir tarama da yapılmıştır. Bulgular Cumhuriyetin ilk yıllarında evsel kazalar ya da iş yeri kazaları nedeniyle zehirlenmeler görülmüştür. 1950 ve 1980 yılları arasında tarım ilaçlarına bağlı zehrilenmelerde artış dikkati çekmektedir. 1980 yılı ve sonrasında kaza ya da intihar amaçlı zehirlenmeler sıklıkla kayıtlara geçmiştir. Son on yılda Türkiye’deki ölüm nedenlerinin dağılımı incelendiğinde ölüm nedenlerinin %4,64±0,55’ini dışsal yaralanma ve zehirlenmelerin oluşturduğu görülmektedir. 2009 yılında Türkiye’de dışsal yaralanma ve zehirlenme sonucu 11289 kişi hayatını kaybetmiştir. Bu sayı 2017 yılında şimdiye kadar görülen en yüksek değer olan 21533’e ulaşmıştır. 2009 ve 2017 yılları arasında dışsal yaralanma ve zehirlenme sonucu ölümlerde %90,74 artış tespit edilmiştir. Ayrıca 2009-2018 yılları arasında oranlarda %63,53 artış olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçlarına göre son on yılda dışsal yaralanma ve zehirlenme sonucu ölümlerde 1,63 kat artış dikkati çekmektedir. Sonuç Sunulan çalışma, Türkiye'de zehirlenme vakalarının etiyolojik, demografik ve oransal raporunu gösteren ilk çalışmadır. Türkiye'de, zehirlenmelerde ve zehirlenmelere bağlı ölümlerde yıllar içerisinde artış dikkati çekmektedir.