The Turkey's Adventure of Debt From Beginning to Today: Situation and Acceptations

Başlangıcından Bugüne Türkiye'nin Borçlanma Serüveni: Durum ve Beklentiler

Abstract

Turkey has had debt problems for a long time. The problems date back to 1854, in which the Ottoman Empire got an external debt for the first time. Although the Ottoman Empire began to borrow in the late years of its sovereignty, it went into debt excessively in a short time. As a result, the Empire was exposed to sad experiences and went bankrupt. Turkish Republic, newly-founded, inherited not only experiences but also a big amount of debts. However, experiences did nothing and the new state, too, had to borrow. The borrowing characteristics of both states are similar. The debts were not used in necessary areas and it became impossible for both states to keep the control. Turkish Republic borrowed excessively -both internally and externally- especially between mid-1980's and early 2000's. For these reasons, the country experienced bottlenecks sometimes from time to time. However, due to the practices for the fiscal discipline and controlled-debt management after the 2001 crisis, the debts decreased to a reasonable level in terms of international criteria and became sustainable.

Özet

Türkiye uzun süredir borç sorunu olan bir ülkedir. Bu sorunun geçmişi Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk dış borcu aldığı 1854 yılında başlayan ve aralıksız bugüne kadar devam eden bir bütündür. Osmanlı İmparatorluğu ömrünün son dönemlerinde borçlanmaya başlamış olmasına rağmen kısa sürede aşırı miktarda borçlanmıştır. Bunun sonucu olarak acı tecrübeler yaşayarak ve ağır bedeller ödeyerek mali iflasa sürüklenmiştir. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Osmanlı'dan önemli tecrübelerin yanı sıra ağır bir borç mirası devralmıştır. Ancak alınan tecrübeler faydalı olmamış ve belli dönemlerde Türkiye Cumhuriyeti de ağır borç bunalımları yaşamıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nun borçlanması ile Türkiye Cumhuriyeti'ninki arasında ilginç karakter benzerlikleri vardır. Gerek Osmanlı'da gerekse Türkiye Cumhuriyeti'nde alınan borçlar verimli ve gerekli alanlarda kullanılamamış ve kontrolü elden kaçırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti özellikle 80'lerin ortasından 2000'lerin başlarına kadar aşırı boyutlarda iç ve dış borçlanmaya gitmiştir. Borçlanmalar ekonomiyi zaman zaman büyük darboğazlara itmiştir. Ancak 2001 krizi sonrası getirilen mali disiplin uygulamalarıyla ve kontrollü borç yönetimiyle son yıllarda Türkiye'de borçlar uluslar arası kriterler açısından makul düzeye çekilmiş ve sürdürülebilir hale gelmiştir.