ŞARTLI NAKİT TRANSFERİ PROGRAMLARININ ÇOCUK GELİŞİMİ VE ÇOCUK PSİKOLOJİSİ ÜSTÜNDEKİ ROLÜNÜN BİR DEĞERLENDİRMESİ

A REVIEW OF THE ROLE OF CONDITIONAL CASH TRANSFER PROGRAMS ON CHILD DEVELOPMENT AND CHILD PSYCHOLOGY

Abstract

Poverty is a multidimensional concept and it also affects the mental health of people. Manystudies show that there is a link between psychological problems and poverty. Although it is not veryclear whether psychological disorders arise because of poverty or vice versa, psychological or mentaldisorders are more prevalent in poor groups than non-poor groups. Psychological problems also affectparents children rearing styles significantly; so it is possible to assume that in poor families, childrenare affected not only by poverty but also by the poor mood of their parents. The essential aim of this study is to compare the impact evaluation findings related to childdevelopment and child psychology of different countries which implement Conditional Cash Transfer(CCT) program, one of the most used poverty alleviation programs for children in many countriesfor two decades and in Turkey since 2003. In this context, studies about child poverty, psychosocialproblems related to child poverty and impact analysis on CCT programs are reviewed. The dataderived from researches from different countries indicate that programs like CCTs can be assumed aseffective programs on poor families in the respect of regularity and conditionality especially on childdevelopment. Impact analyses show that CCT beneficiaries have better cognitive and motor skills sincemonetary CCT supports allow families to invest on family members, particularly on children. Besides,poor families and their children gain problem solving abilities by regularly attending to basic services.However, there is little evidence enlightening the effects of CCTs on psychological factors and it canbe said that psychological and developmental dimensions should be studied more frequently whenassessing the benefits of CCT programs.

Özet

Yoksulluk çok yönlü bir kavramdır ve aynı zamanda insanların zihinsel sağlıklarını daetkilemektedir. Pek çok çalışma psikolojik problemler ve yoksulluk arasında bir ilişki olduğunugöstermektedir. Bazı psikolojik bozuklukların yoksulluktan meydana geldiği ya da yoksulluğun bazıpsikolojik bozukluklara neden olduğu konusu çok net olmamasına rağmen, psikolojik veya zihinselrahatsızlıklar yoksul gruplarda yoksul olmayan gruplara göre daha yaygındır. Psikolojik problemleraynı zamanda ebeveynlerin çocuk yetiştirme stillerini de anlamlı şekilde etkilemektedir. Bu doğrultudayoksul ailelerde çocukların yalnızca yoksulluktan değil, aynı zamanda ebeveynlerinin sağlıksız duygudurumlarından da etkilenmekte olduklarını varsaymak mümkündür.Bu çalışmanın temel amacı da pek çok ülkede son 20 yıldır, Türkiyede ise 2003ten beriuygulanmakta olan en yaygın yoksullukla mücadele programlarından biri olan Şartlı NakitTransferi (ŞNT) uygulayan farklı ülkelerde yapılmış etki değerlendirme çalışmalarında ortaya çıkançocuk gelişimi ve çocuk psikolojisi ile ilgili bulguların karşılaştırılmasıdır. Bu bağlamda, çocukyoksulluğu, çocuk yoksulluğuna ilişkin psikososyal sorunlar konularındaki çalışmalar ve ŞNT etkideğerlendirmeleri gözden geçirilmiştir. Farklı ülkelerdeki çalışmalardan elde edilen bulgular, ŞNTbenzeri programların düzenlilik ve şartlılık ilkesi sayesinde yoksul aileler, özellikle de çocuk gelişimiüzerinde etkili olduğunun varsayılabileceğini göstermektedir.Etki değerlendirme çalışmaları, nakdi ŞNT desteklerinin ailelerin, aile üyelerinde özellikle deçocuklar üzerinde yatırım yapmalarına olanak vermesiyle, ŞNT fayda sahiplerinin daha iyi bilişselve motor becerilerinin olduğunu göstermektedir. Bunun yanı sıra, yoksul aileler ve çocukları temelhizmetlere düzenli bir şekilde katılım sağlayarak problem çözme becerileri kazanmaktadırlar. Ancak,ŞNTnin psikolojik faktörler üzerindeki etkisini ortaya koyan az sayıda çalışma bulunmaktadır veŞNT programlarının faydaları değerlendirileceği zaman, psikolojik ve gelişimsel boyutların daha sıkçalışılması gerektiği düşünülmektedir.