Having a vast area of implementation, Multi-Criteria Decision Making gets

Abstract

Having a vast area of implementation, Multi-Criteria Decision Making gets interest of many scientists and consequently there are a lot of methods developed for the solution of the problems in this field. The diversity and the multitude of the methods make it necessary to develop a systematic approach to analyze them in a holistic manner. This study gives an overview of the interactive Multi-Objective Decision Making methods developed for continuous problems. The most common way, in which these methods are classified, the fundamental aspects of the associated algorithms and their main assumptions are discussed. Among many methods the ones that are thought to be laying the theoretical philosophy of the field and substantially differing from the others have been given priority. It has been observed that when classifying the methods, two different approaches are most commonly adopted in the literature: classifying the methods either according to the interaction style or according to the technical aspects of the algorithm. More recently, evolutionary algorithms emerged as a different type especially in non-linear and NP-hard domain. Each method is built upon the specific features of a problem. Thus, linearity/nonlinearity, convexity/ concavity, differentiability and NP-hardness are among the defining factors to choose a method. Nowadays human factor is also getting a defining role

Özet

Geniş bir uygulama alanına sahip olan Çok Kriterli Karar Verme, birçok bilim adamının ilgisini çekmekte ve sonuç olarak da bu alanda problemlerin çözümü için geliştirilmiş bol sayıda metot bulunmaktadır. Geliştirilen metotların çeşitliliği ve çokluğu bunların bütüncül olarak, sistematik bir şekilde analiz edilmesini gerekli kılmaktadır. Bu çalışma sürekli yapıdaki problemler için geliştirilen interaktif Çok Amaçlı Karar Verme metotları hakkında bir çerçeve sunmaktadır. Çalışmada metotların en yaygın tasnif şekilleri, varsayım ve algoritmalarındaki temel hususlar ele alınmaktadır. Birçok yöntem arasından, alanın teorik temellerini oluşturanlar ve birbirlerinden önemli oranda farklılık arz edenler seçilmiştir. Bu tip problemlerin tasnifinde, literatürde yaygın olarak iki yaklaşımın kullanıldığı görülmektedir: metotların interaktiflik şekline göre ya da kullanılan algoritmaların teknik özelliklerine göre sınıflandırılması. Son zamanlarda evrimsel algoritmalar da ayrı bir tür olarak özellikle doğrusal olmayan ve NP-zor sahasında öne çıkmıştır. Her metot, bir problemin belli özellikleri üzerine inşa edilmiştir. Bu nedenle doğrusal/doğrusal olmama, konvekslik/ konkavlık, türevlenebilme, NP-zor yapı gibi özellikler hangi metodun seçilmesi gerektiği konusunda belirleyici role sahiptir. Bugünlerde insan faktörünün de belirleyici hâle geldiğini söyleyebiliriz