Sünen edebiyatı ve Mekhûl ed-Dımeşkî'nin sünen'i

Özet

Hadis edebiyatında sünenlerin önemli bir yeri vardır. Hadis edebiyatının ilk ortaya çıkan türünün sünenler olduğu kabul edilmektedir. Hadis edebiyatının bu türü, ahkam hadislerinin fıkıh konularına göre düzenlenerek bir araya getirildiği eserlerdir. Yapılan incelemelerde tespit edilebildiği kadarıyla bu türün ilk örneğini Kitâbus-Sünen fil-Fıkh isimli eseriyle tâbiîn alimlerinden Mekhûl ed-Dımeşkî‟nin verdiği görülmektedir. Onun bu eseri o dönemin birçok eseri gibi günümüze ulaşmamıştır. Onun eserinden sonra da bu alanda birçok eserin telif edildiği bilinmektedir. Bu türün en önemli eserleri kütüb-i sitteye dahil olan ve sünen-i erbaa diye bilinen Ebû Dâvûd, Tirmizî, Nesâî ve İbn Mâce‟nin sünenleridir. Diğer taraftan sünenler, hadislerin müntehaları açısından bir gelişim göstermişlerdir. Bu makalede önce sünnet ve sünen kavramları üzerine kısaca durulacak, daha sonra sünen türüne yakın eserler özetle ele alınacaktır. Bunun akabinde sünen türünün ortaya çıkışı ve bu tür eserlerin özellikleriyle muhteva değerlendirmesi yapılıp Mekhûl ed-Dımeşkî‟nin inşa etmeye çalıştığımız Sünen‟i tanıtılacaktır.

Abstract

Sunans have very crucial place ın hadith literature. Sunans are considered the first emerged form of hadith literature. Sunans are mainly hadith compilations which are formed depending on Islamic law and fiqh subjects. It seems that the first example of sunan is a book called Kitâbu s-Sünen fi l-Fıkh by Makhûl ad-Dımashqî who was one of the Tabi'in scholars. Like most of the literary works of that period, this book has not reached our time. It is known that many books have been published on this subject after this book. The most important compilation of Sunans are Ebû Dâvûd, Thirmidhi, Nesai and Ibn Mace's Sunans which have been known asSunan-Erbaa. İn the other hand Sunans developed according to the last hadith reporter (muntaha ravi). İn this article, will be discussed briefly on the concepts of Sunnah and Sunan, then briefly examined works which close to the form of Sunan works. Hereafter the emergence of Sunan form and with properties of such works will be made evaluatio