Dergiler / RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: Ö6

Chateaubriand’ın “Paris-Kudüs Yolculuğu” ile Nerval’in “Doğu’da Seyahat”eserlerinde tercümanlar (Drogmans)

Translators (Drogmans) in the Journey to the East of Nerval and Route from Paris to Jerusalem by Chateaubriand

Sayfa
555–566
DOI
—

Özet

XIX. yüzyılda buharlı gemilerin ve diğer toplu taşımların yaygınlaşmasıyla ulaşımın kolay ve her sosyal sınıftan Avrupalı seyyahın farklı niyet ve merak duygularını gerçekleştirdikleri dönemde Batı Edebiyatında gezi türünden yazılara ilginin artığını görüyoruz. Gezi türünde eser veren iki yazar ve seyyah, Doğu’da gördükleri tarihî eserleri, farklı kültür, inanç ve âdetleri öne çıkan konuları ele alırlar. Gérard de Nerval “Doğu’da Seyahat”isimli eserinde, François-René de Chateaubriand ise ”Paris-Kudüs Yolculuğu” eserinde gözlem ve izlenimlerine dayalı bilgiler sergilemişlerdir. Gezi yazılarında gezip gördükleri yerler hakkında birçok bilgi edinimlerini ve gezi esnasında tanıştıkları insanlarla iletişimlerini “Drogman” olarak adlandırılan çevirmenler sayesinde gerçekleştirirler. Batı ve doğu dillerini iyi derecede bilen “Drogman” olarak adlandırılan çevirmenler Osmanlı İmparatorluğu’nda gerçekleştirilen yazılı ve sözlü çevirilere büyük katkıları olmuştur. İmparatorluğa gelen birçok seyyah, elçi, siyasetçi ve bilim adamları İmparatorluk tarafından görevlendirilen veya kendi imkânlarıyla çevirmen temin edenler arasında Nerval ve Chateaubriand bulunmaktadır. Bu çalışmamızda her iki eserdeki “drogman”ların kişilere verdikleri çeviri hizmetlerinin tarafsızlığını ve bu kişilerinin kendilerine yönelik davranış ve düşünlerini sosyolojik ve edebi eleştiri yöntemiyle analiz edilmeye çalışılacaktır.

Abstract

In the 19 th century, when steam ships and other public transport became widespread, we saw an increase in the interest in travel literature in Western Literature during the period when the European traveller from each social class realized different intentions and curiosities. Two writers and travellers have given works in the genre of travel narrative deal with historical artifacts, different cultures, beliefs and customs. Gérard de Nerval presented information based on his observations and impressions in his work “Journey to the East”, and François-René de Chateaubriand in his work “Route from Paris to Jerusalem.” In their travel writings, they acquire a lot of information about the places they visit and communicate with the people they meet during the trip thanks to the translators called “Drogman”. The translators, known as “Drogman”, who have a good command of the Western and Eastern languages, have made great contributions to the written and oral translations of the Ottoman Empire. Many travellers, ambassadors, politicians and scientists who came to the Empire were commissioned by the Empire or provided translators at their own expense, including Nerval and Chateaubriand. In this study, the objectivity of the translation services provided by the “drogman(s)” in both works, their attitudes and thoughts towards them will be analyzed with sociological and literary criticism method.

Anahtar kelimeler: Drogmans, çevirmen, Nerval, Doğu’da Seyahat, Chateaubriand, Paris-Kudüs Yolculuğu