INDORSEMENT OF NEGOTIABLE INSTRUMENTS WITH THE PURPOSE OF GUARANTEE AND PLEDGE INDORSEMENT

KAMBİYO SENETLERİNİN TEMİNAT AMACIYLA CİRO EDİLMESİ: GARANTİ VE REHİN CİROSU

Abstract

The indorsement of the instrument (negotiation) and the transfer of its possession is required for the transfer of negotiable instruments. One of the three basic functions of the indorsement is the function of ensuring the payment of the bill (guarantee function) besides the assignment and identification functions. For this reason, some transactions are made in order to benefit from the guarantee function of the negotiation in practice, and the bills of exchange are actually endorsed not for assignment purposes but for the guarantee of payment of a debt. This indorsement is called guarantee indorsement as it utilizes the function of assurance (guarantee) of the indorsement. In fact, the transfer of a negotiable instrument for guarantee purposes should be made with the pledge indorsement, by making indorsement with a statement expressing the purpose of the pledge as “pledged” or “is for guarantee” etc. on the deed. (TCC Art. 689/1). In the practice of the Supreme Court, it has been stated that the check is as a medium of payment, unlike other negotiable instruments, and pledge indorsement of either open or hidden made on the check will be invalid.

Özet

Kambiyo senetlerinin devri için yapılan cironun (temlik cirosu) üç temel fonksiyonundan birisi de temlik ve teşhis fonksiyonları yanında senedin ödenmesini temin etmek (teminat) işlevidir. İşte bu sebeple, uygulamada cironun teminat fonksiyonundan yararlanmak üzere, kambiyo senetleri gerçek anlamda temlik amaçlı değil bir borcun ödenmesini teminen ciro edilmektedir. Bu ciro temlik cirosunun teminat (garanti) işlevinden yararlanıldığı için garanti cirosu olarak adlandırılmaktadır. Yapılan işlem senet borcunun ödenmesini temine eden aval işlemi (TTK m. 701) yerine gerçekleştirilmektedir. Rehin cirosunda ise kambiyo senedine mündemiç alacak hakkı yeni hamile rehin tesis etmek üzere ciro edilmektedir. Rehin cirosu senet üzerine “bedeli rehindir” yahut “teminat içindir” vb. rehin amacını ifade eden bir ibare ile kayıt düşülmek suretiyle cironun yapılmasıdır (TTK m. 689/1). Ancak görünüşte temlik cirosu olarak yapılan bir cironun da bu şekil şartlarına uyulmaksızın inançlı bir işlemle örtülü rehin cirosu olarak yapılması uygulamada sıkça karşılaşılan, ispat ve cironun fonksiyonları açısından problem yaratan bir işlemdir. Yargıtay uygulamasında diğer kambiyo senetlerinden farklı olarak çekin bir ödeme aracı olduğu ve çekte yapılan gerek açık gerekse örtülü rehin cirosunun ise geçersiz olacağı içtihat edilmiştir.