PERFORMANCE EvALUATION OF WOVEN, CLOTHING AND LEATHER INDUSTRY FIRMS: VIKOR AND Tozsrs METHODS

DOKUMA, GİYİM EŞYASı VE DERİ SANAYİ SEKTÖRÜ'NDEKİ İŞLETMELERİN PERFORMANSLARıNIN DEGERLENDİRİLMESİ: VIKOR VE Torsıs YÖNTEMLERİ

Abstract

Nowadays, businesses are required to continuously evaluate their performance in order to observe their own situation and to determine to what extent theyare efficient and effective compared to their competitors. From this objective, 19jirms operating in Woven, Clothing and Leather Industry, which constitutes approximately 7% of total employment in Turkey, and listing on Borsa Istanbul rstst) were selected between 2011-2018 inclusively for performance evaluation. Financial ratios including cash ratio, debt ratio, asset turnover, total projit growth, net projit margin and market share were selected to rank the jirms according to performance within given eight year interva/. In this study, VIKOR and TOPSIS which are Jrequently used multi criteria decision making (MCDM) methods in literature were performed separately. In both of the methods, the criteria determined as indicatorxyear were weighted as equal and yearly increasing, respectively. Totally the jirms were ranked in terms ofjinancial performance infour different ways. According to these four different ranking results, SNPAM and YATAS was ranked as best two, DIRIT and BREMENwere ranked as worst twojirms respectively in terms of selected performance indicators. Similar ranking results were observed and these rankings were statistically tested with Kendall concordance coefficient in order to determine any changes due to the methodological and weighting differences.

Özet

Günümüzde işletmeler hem kendi durumlarını gözlemlemek, hem de rakiplerine kıyasla ne ölçüde verimli veetkin olduklarını belirlemek açısından performanslarını sürekli olarak değerlendirmek durumundadırlar. Buamaçtan hareketle Türkiye 'de toplam istihdamın yaklaşık olarak %l'sini oluşturan Dokuma, Giyim Eşyası veDeri Sanayi Sektörü 'nde yer alan ve Borsa İstanbul (BİsT) 'da işlem gören 19 adet işletmenin 2011-2018 yıllarıarasındaki finansaloranları kullanılarak performansları değerlendirilmiştir. Çalışmada, nakit oran, kaldıraçoranı, aktif devir hızı, dönem karındaki büyüme, net kar marjı ve pazar payı olmak üzere sekiz yıllıkgöstergeleri analize dahil edilmiştir. İşletmelerin performanslarına göre sıralanmasında literatürde de sıklıklakullanılan çok kriterli karar verme (ÇKKV) tekniklerinden VIKOR ve TOPSIS yöntemleri ayrı ayrıkullanılmıştır. Her iki yöntemle de göstergexyıl olarak belirlenen kriterler hem eşit ağırlıklı, hem de yıllaragöre artan ağırlıklı olmak üzere toplamda dört ayrı finansal performans sıralaması yapılmıştır. SNPAM veYATAS koduna sahip şirketler sırasıyla en iyi, DIRIT ve BREMEN ise en kötü performansa sahip işletmelerolarakyer almıştır. Elde edilen sıralamalarda benzer sonuçlar gözlenmiş ve metodolojikfarklılıklardan dolayısıralama sonuçlarındaki herhangi bir değişikliği belirlemek amacıyla Kendall uyum katsayısı ile istatistikselolarak test edilmiştir.