A Brief History of Eğil (Angel) Emirate and the Translation of the Family Tree Text of Eğil Emirs

Eğil Emirliği'nin Kısa Tarihçesi ve Eğil Emirlerine Ait Şecere Metninin Tercümesi

Abstract

Eğil County (this county is attached to Diyarbakır city today) is the one of the culture and the civilization centres in the Southeast Anatolia since the ancient times. Pir Mansoor -one of spiritual and moral saints- one of descendants of the Prophet Mohammad s (blessing and peace be upon to him) Uncle Abbas (God bless him) came from Hakkari and settled in this region in the eleventh century. At the end of the eleventh century Pir Badr who was the grandson of Pir Mansoor conquered Eğil Castle with the support of local people particularly Mırdasi Tribe living in this area and established an emirate where the castle was conquered. The Emirs belonging to the descendants of Pir Badr administered the Eğil region nearly eight centuries in the times of Marwanids, Seljukids and the Ottoman Empire. In this study we examined and translated two different shajara (the text of lineages pedigree) that certificated the Emirs of Eğil came from the generation of Pir mansoor and Abbas. The first shajara text dates back to around the first half of the fifteenth century, written and approved in the name of Sayyid Moustafa. The second shajara text is from the beginning of eighteenth century, written and approved in the name of Hussain Pasha. The main content of the text is the same in both shajaras.

Özet

Günümüzde Diyarbakıra bağlı olan Eğil ilçesi eski çağlardan beri Güneydoğu Anadolu bölgesinin kültür ve medeniyet merkezlerinden biridir. Hz. Peygamber (sav.)in amcası olan Hz. Abbasın soyundan olan ve bu bölgeye onbirinci yüzyılda Hakkari tarafından gelip yerleşen Pir Mansûr yöre halkını irşad eden maneviyat büyüklerindendir. Takriben on birinci yüzyılın sonlarında Pir Mansûrun torunu Pir Bedir, yöre halkının ve özellikle de Eğil civarında yaşayan Mırdasi aşiretinin desteğini alarak Eğil Kalesini fethetmiş ve burada bir emirlik kurmuştur. Gerek Mervaniler ve Selçuklular zamanında gerekse Osmanlı Devletinin sonlarına kadar yaklaşık sekiz asır Eğili Pir Bedirin soyundan gelen emirler yönetmiştir. Bu çalışmada incelenen ve tercümesi yaptığımız tarihi iki vesika durumunda olan iki ayrı soy şeceresi metni, Eğil Emirlerinin Pir Mansûrun ve dolayısıyla Hz. Abbasın soyundan geldiğini belgelemektedir. Seyyit Mustafa adına yazılıp tasdik edilen şecere yaklaşık on beşinci yüzyılın ilk yarısından; Hüseyin Paşa adına yazılıp tasdik edilen şecere ise on sekizinci yüz yılın başlarından kalmadır. Her iki şecere metninin ana muhtevası aynıdır.