Operations of Armenian Hinchak and Dasnaktsutyun Committees in Romania During World War I

Birinci Dünya Savaı Sırasında Ermeni Hınçak ve Taşnaksutyun Komitelerinin Romanya'daki Faaliyetleri

Abstract

Hinchak and Dasnaktsutyun, leading Armenian committees, carriedout its operations intensively in company with the Allies in order tofound an independent state. One of the prominent activities was torecruit voluntary soldiers to fight on Allies' side, especially for Russia andobtain all sort of information about the Ottoman State and report themto the Allies. The Ottoman State reacted to those subversive activities done by the committees and it tried to identify them and preventpotential damages. The Ottoman State particularly benefited from thehired Armenian informers. On the other hand, it is crucial to state thatRussia benefited not only from the Armenians, but also the Turks ingetting information about the Ottoman State. Accordingly, Romania wasan important place where Hinchak and Dasnaktsutyun committeescarried out their operations. The operations of the mentionedcommittees were studied in this paper.

Özet

Ermenilerin önde gelen komitelerinden olan HÖnçak ve Taûnaksutyun, Birinci Dünya SavaûÖ sÖrasÖnda baİÖmsÖz bir devlet kurma amacÖyla ùtilaf Devletlerinin yanÖnda faaliyetlerini yoİun bir ûekilde sürdürmüûtür. Bu faaliyetlerin baûÖnda ùtilaf Devletleri içerisinde özellikle Rusya'nÖn safÖnda savaûmak için gönüllü asker toplamak ve OsmanlÖ Devleti ile ilgili her türlü bilgiye ulaûarak, bunlarÖ ùtilaf Devletlerine bildirmek olmuûtur. OsmanlÖ Devleti, Komite üyelerinin yürütmüû olduİu yÖkÖcÖ davranÖûlara karûÖ kayÖtsÖz kalmamÖû, onlarÖn kimliklerini tespit etmeye ve onlardan gelebilecek zararlÖ faaliyetleri engellemeye çalÖûmÖûtÖr. OsmanlÖ Devleti, komiteciler hakkÖnda bilgi edinmek için parayla tuttuİu Ermeni muhbirlerden özellikle faydalanmÖûtÖr. YalnÖz RuslarÖn, OsmanlÖ Devleti ile ilgili istihbarat toplanmasÖnda Ermenilerin yanÖsÖra Türklerden de yararlandÖİÖnÖ belirtmek gerekmektedir. DolayÖsÖyla bütün bu ifade edilenler doİrultusunda HÖnçak ve Taûnaksutyun komitelerinin faaliyet yürüttüİü yerler içerisinde Romanya önemli bir ülke olarak yerini almaktadÖr. AraûtÖrmada; adÖ geçen komitelerin Romanya'daki faaliyetleri incelenmiûtir.