Handling sub-soil urban archaeological resources in urban planning, issues in İzmir historic city centre

Abstract

Türkiyedeki tarihi kent merkezlerinin birçoğu erken dönemlerden itibaren sürekli olarak yerleşim yeridir. Bu nedenle, tarihi kent merkezleri kentsel arkeoloji çalışma alanı için önemli araştırma potansiyeli taşımaktadır. Kentsel planlama alanı açısından baktığımızda ise, kentsel arkeolojik değerler planlama sürecine etkin bir biçimde dâhil edilebilirse, tarihi kent merkezlerinin çok katmanlı yapısının hem kentlerin tarihsel sürekliliğinin bir göstergesi, hem de kentli bilincini güçlendirebilecek bir öğe olacağı açıktır. Fakat Türkiyedeki güncel politikalar ve stratejiler kentsel arkeolojik değerlerin, özellikle görünmeyen toprak altı değerlerin, planlama ve karar alma süreçlerine katılımına olanak sağlamamaktadır. Bu çalışmada, Türkiyedeki tarihi kent merkezlerinin planlama sürecine kentsel arkeolojik değerlerin dâhil edilebilmesi için temel bir yöntemsel çerçeve tanımlanmaktadır. Çalışma alanı olarak çok katmanlı bir kent yapısına sahip olan İzmir Tarihi Kent Merkezi seçilmiştir. Çalışma kapsamında kentsel arkeolojik değerler için yönetim stratejilerinin tanımlanabilmesi amacıyla eş-değer alanları (ideal arkeolojik potansiyelin tanımlanması için temel birimler) ve kentsel arkeolojik karakter bölgeleri (planlama ve koruma politikalarının tanımlanması için temel birimler) kavramları geliştirilmiştir.