A YOUNG DIONYSOS-SATYR GROUP FROM AKKALE (ROUGH CILICIA)

Abstract

In this article an iconographic interpretation and stylistic dating are proposed of the head and lower body of a marble statue group found at the Akkale Port settlement, situated on the eastern border of the region of East Rough Cilicia. The area in which the settlement is located is remarkable for its location close to the Lamos (Limonlu) river, which forms the natural border of Eastern Rough Cilicia to the east. The harbour settlement of Akkale is an important location within this region, both economically and strategically. During the cleaning and rescue excavations carried out at the ancient sett-lement by the Directorate of the Mersin Archaeological Museum and the Archaeology Department of Mersin University some interesting finds were made. A marble head and a torso belonging to a young Dionysos-Satyr sculpture group uncovered during these works constitute the main subject of this study. The lower torso of the statue was found in front of the entrance door of the lighthouse in 2017, while the head was found in 2018 in front of the local inn, close to its entrance door. The sculpture group, which can iconographically be identified as a classicistic variant of the Woburn Abbey type commonly encountered during the Hadrianic and Early Antonine Periods, also sheds light on the status of the polytheistic god in the region of Eastern Rough Cilicia during Late Antiquity.

Özet

Bu makalede, Doğu Dağlık Kilikia Bölgesinin doğu sınırında yer alan Akkale Liman yerleşiminden ele geçen bir baş ile alt gövdenin ikonografik olarak anlamlandırılması ve stilistik tarihlendirilmesi yapılmaktadır. Yerleşimin içinde bulunduğu alan Doğu Dağlık Kilikia bölgesinin doğudaki doğal sınırını oluşturan Lamos (Limonlu) nehrine yakın konumu ile dikkat çeker. Yerleşim hem ekonomik hem de stratejik açıdan önemli bir noktada yer almaktadır. Antik liman yerleşiminde Mersin Müze Müdürlüğü ve Mersin Üniversitesi Arkeoloji Bölümü tarafından yürütülen temizlik ve kurtarma kazıları sırasında yeni verilere de ulaşılmıştır. Söz konusu çalışmalar sırasında ele geçen genç Dionysos-Satyr heykel grubuna ait bir baş ve bir torso çalışmamızın ana konu-sunu oluşturmaktadır. Heykelin alt vücut torso bölümü 2017 yılı çalışmalarında deniz fenerinin giriş kapısının önünde, baş bölümü ise 2018 yılı çalışmalarında han yapısının ön bölümünde giriş kapısına yakın bir konumda ele geçmişlerdir. İkonografik olarak Woburn Abbey tipine geri giden ve Hadrianus ve Erken Antoninuslar Dönemlerinde karşılaşılan klasistik yeni yaratısının bir örneği olarak değerlendirilen heykel grubu aynı zamanda Geç Antik Dönem’de sevilerek kullanılmaya devam eden politeist inancın bir tanrısına yaklaşımın Doğu Dağlık Kilikia Bölgesindeki durumunu ortaya koyması açısından da önem taşımaktadır.