Gossypollu bitki gossypolsuz tohum özelliğinin kültürü yapılan pamuk (Gossypium hirsutum L.) türlerine aktarılması

Abstract

Cotton, providing main raw material for textile industry, is in the first rank among the industrial crops. In addition, many studies were carried out for introgression of the glanded-plant and glandless-seed trait from G. sturtianum Willis (2n=2x=26, C,) into G. hirsutum L. (2n=4x=52, ADO t0 increase the usage of cottonseed in the food industry. Pigment glands including gossypol (Terpenoid aldehyde) are found throughout aboveground parts and seed of cotton. Although these glands protect the plants from some insects, the toxic effect of gossypol in the embryo of the seed has been limiting the usage of the cottonseed for the human and animal nutrition. The previous studies of the introgression of the glanded-plant and glandless-seed trait from G. sturtianum Willis into G. hirsutum indicated the recombination and %1.7 chiasma frequency between the chromosomes of C and AD] genomes.

Özet

Pamuk, tekstil sanayisine hammadde sağlayan endüstri bitkileri içerisinde ilk sırayı almaktadır. Pamuk tohumunun gıda sanayisinde kullanım alanlarını artırmak amacıyla gossypollu bitki ve gossypolsuz tohum özelliğinin G. sturtianum Willis (2n=2x=26, CO'dan upland pamuk türlerine (G. hirsutum, 2n=4x=52, AD]) aktarılması amacıyla bir çok çalışmalar yapılmıştır. Gossypol (Terpenoid aldehid), pigmentler (glandlar) şeklinde pamuk bitkisinin toprak üstü organlarında ve tohumunda bulunmaktadır. Bu pigmentler pamuk bitkisini bazı zararlılara karşı korumasına karşın, tohumda bulunan gossypolun toksik etkisinden dolayı, pamuk tohumunun insan ve hayvan beslenmesinde kullanımını sınırlamaktadır. Gossypollu bitki ve gossypolsuz tohum özelliğinin G. sturtianum'''dan upland pamuk türlerine (G. hirsutum) aktarılması için yapılan çalışmalar sonucunda BC4 generasyonunda Cı ve ADı genomlarına ait kromozomlar arasında kombinasyonların ve % 1,7 frekansında kiyazmaların oluştuklarını bildirmişlerdir.