Journals / Değerler Eğitimi Dergisi / 2003 / Cilt: 1 - Sayı: 1

Manzûme fî tertîb el-kutub fî el-ulûm and Textbooks in Otoman Madrasahs

Manzûme Fî Tertîb El-Kutub Fî El-Ulûm ve Osmanlı Medreselerindeki Ders Kitapları

Pages
97–110
DOI
—

Abstract

In this study, we are presenting critique of a text written in Turkish-Ottoman language related to textbooks used in Ottoman madrasahs, and the books included the text. Taking presented into consideration other historical sources that give information about textbooks in Ottoman madrasahs, we are evaluating this text. In this evalution, we are giving attention to the logic of the teaching system and trying to explain what the main purpose was in teaching Arabic language at these institutions. The final conclusion that we came to is that parallel to the political view of the Ottoman government, the Ottoman scholars’ sensitivity in learning Arabic language arises from a concern of fully understanding “Koran” and “Being” rather than studying the language itself.

Özet

Bu çalışmada, Osmanlı medreselerinde okutulan ders kitablarıyla ilgili manzûm Türkçe-Osmanlıca bir metnin tenkitli metni hazırlanmış ve metnin içerdiği kitaplar tanıtılmıştır. Akabinde Osmanlı medreselerinde okutulan kitaplar hakkında bilgi veren diğer tarihî kaynaklar da dikkate alınarak sözkonusu manzum metin bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu değerlendirmede okutulan derslerin sırasının mantığı üzerinde durularak Osmanlı bilginlerinin özellikle Arap dili öğretiminden maksadlarının ne olduğu izah edilmeye çalışılmıştır. Bu değerlendirmede ulaşılan nihâi sonuç, Osmanlı bilginlerinin Arapça konusundaki hassasiyetinin, Osmanlı Türk Devleti?nin siyâsetine paralel şekilde, bizatihi Arapça öğrenme anlayışından daha çok, Kur?an?ı ve Varlık?ı daha iyi anlamak kaygısından kaynaklandığıdır.

Keywords: Osmanlı Medreseleri, Ders Kitapları, Arap Dili Öğretimi, Medrese Eğitimi