CLIMATE CHANGES IN TURKISTAN: ARAL DIASATER AND NUCLEAR TEST IN TURKESTAN

TÜRKISTAN'DA IKLIM DEĞIŞIKLIKLERI: ARAL FACIASI VE SEMIPALATINSKI YERALTI NÜKLEER DENEMELERI

Abstract

In order to obtain water required for cotton monoculturein the geography of Turkestan, the canalsfrom the Ceyhun (Amuderya) and Seyhun(Sırderya) rivers were open. As a result, Aralstarted to dry up since as from 1960s up to present, denoting a clear disaster.The second disaster took place due to undergroundnuclear tests in the Semipalatinski Provinceof Kazakhstan. In forty years from 1949 to1989, 456 tests were conducted. The size of theradioactive damage of these tests to human beingsand the other organisms has not been measureduntil now.

Özet

Türkistan Coğrafyasında pamuk mono kültürünün gerektirdiği suyu karşılayabilmek için Aral'ı besleyen Ceyhun ve Seyhun nehirlerinden kanallar açıldı. Sonuçta bu iki nehir Aral'a ulaşamadan çekildi. 1960'lı yıllardan itibaren kurumaya başlayan Aral etrafında günümüze gelinceye kadar yaşanan tam facia idi.İkinci facia Kazakistan'ın Semipalatinski vilayetindeki yer altı nükleer denemeleri yüzünden yaşandı. 1949 ile 1989 arasında 40 senede 456 deneme yapıldı. Bu denemelerin insanlara ve diğer canlılara verdiği radyoaktif zararın boyutları bugüne kadar ölçülmüş değildir.