Journals / Milli Folklor Dergisi / 2021 / Cilt: 17 - Sayı: 129

The Cultural Aspect of Sustainability in Museums

MÜZELERDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN KÜLTÜREL YÖNÜ

Pages
124–135
DOI
—

Abstract

The relationship between museums and sustainability has been interpreted in terms of the functioning of museums as an institution and the role of museums in sustainable development. These two assessments are also considered as a whole for the sustainability of the museums. Studies on museums and sustainability focused on the social, environmental and economic practices of museums in sustainable development, and the methods used by museums in these practices or how to raise awareness on this issue in the society were questioned. Among these studies, the contribution of museums to environmental sustainability has taken its place among the most discussed topics. However, the fact that museums are institutions that collect, preserve, research, share, exhibit and transmit tangible and intangible cultural heritage shows that the cultural aspect of sustainable development should also be evaluated in terms of museums. Therefore, the article focuses on the cultural aspect of sustainable development, and this context is interpreted as a main topic for museums that should not be attached to the social, environmental and economic aspects of sustainability, but should also be examined and investigated in terms of its consequences. In this respect, firstly, the relationship between museum and sustainability is emphasized and the meanings of sustainability for museums is discussed. Later, from the first definition of sustainable development in the “Report of the World Commission on Environment and Development: Our Common Future” report published by the United Nations in 1987, to the announcement of the 2030 Sustainable Development Goals in 2015, the process is evaluated in terms of the practices of museums in this field and approaches in museums. After 2015 the management of the museum, the museum building, attention was directed towards sustainable development objectives until the effectiveness of the functions shall be resolved through examples in the world and Turkey. In addition, it will be mentioned how these goals can be implemented both in the functioning of museums and in the daily life of the society, and the cultural aspect of sustainability. Three different definitions of cultural sustainability are given and based on these definitions, it is discussed which definition of cultural sustainability the museums accept. For the definition of cultural sustainability of museums, the importance of interpreting together the Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage adopted in 2003 by the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, whose short name is UNESCO, the Convention on the Protection and Promotion of the Diversity of Cultural Expressions adopted in 2005, and sustainable development are mentioned. In this way, it is explained how museums can create cultural strategies in order to safeguard the intangible cultural heritage alive from generation to generation, continuously recreate it, protect and maintain cultural diversity, develop intercultural dialogue and, create spaces for communities to safeguard their cultural heritage. The role played by participation and transmission in museums in sustainability, as it places people at the focal point, is highlighted and the practices of museums related to cultural sustainability are evaluated with examples. Finally, the use of areas such as cultural tourism, cultural industry or urban creativity by museums, which are directly addressed in terms of economic development but also require examination in terms of cultural sustainability, are emphasized.

Özet

Müze ve sürdürülebilirlik ilişkisi, müzelerin bir kurum olarak işleyişine devam etmesi ve sürdürülebilir kalkınmada müzelerin üstlendiği roller açısından yorumlanmıştır. Bu iki değerlendirme ayrıca müzelerin sürdürülebilirliği için bir bütün olarak da düşünülmüştür. Müze ve sürdürülebilirlik konusunda yapılan çalışmalar ise daha çok müzelerin sürdürülebilir kalkınmadaki sosyal, çevresel ve ekonomik uygulamaları üzerinde yoğunlaşmış ve müzelerin bu uygulamalarda hangi yöntemleri kullandığı veya toplumda bu konuda nasıl farkındalık yaratılabileceği sorgulanmıştır. Bu çalışmalar arasında müzelerin çevresel sürdürülebilirliğe katkısı ise en çok işlenen konular arasında yerini almıştır. Ancak müzelerin somut ve somut olmayan kültürel mirası toplayan, koruyan, araştıran, paylaşan, sergileyen ve aktaran kurumlar olması, müzeler açısından sürdürülebilir kalkınmanın kültürel yönünün de değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu nedenle makalede, sürdürülebilir kalkınmanın kültürel yönüne odaklanılacak ve bu bağlam müzeler için sürdürülebilirliğin sosyal, çevresel ve ekonomik yönlerine eklemlenen değil, ayrıca incelenmesi ve sonuçları bakımından araştırılması gereken bir ana başlık olarak yorumlanacaktır. Bu bakımdan öncelikle müze ve sürdürülebilirlik ilişkisi üzerinde durulacak ve sürdürülebilirliğin müzeler açısından kazandığı anlamlar ele alınacaktır. Daha sonra sürdürülebilir kalkınmanın 1987 yılında Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan “Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu Raporu: Ortak Geleceğimiz” adlı raporda ilk kez tanımlanmasından, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nin 2015 yılında ilan edilmesine kadar geçen süre, müzelerin bu alandaki uygulamaları ve müzecilikteki yaklaşımlar açısından değerlendirilecektir. 2015 yılından sonra ise müzelerin müze binasından yönetimine, işlevlerinden etkinliklerine kadar sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelen dikkati, dünyadaki ve Türkiye’deki örnekler üzerinden çözümlenecektir. Ayrıca bu hedeflerin müzelerin hem kendi işleyişlerinde hem de toplumun gündelik hayatında nasıl uygulanabilir hâle getirilebileceğine değinilecek ve sürdürülebilirliğin kültürel yönü incelenecektir. Kültürel sürdürülebilirliğin, üç farklı tanımına yer verilecek ve bu tanımlardan yola çıkarak müzelerin hangi kültürel sürdürülebilirlik tanımını kabul ettiği tartışılacaktır. Müzelerin kültürel sürdürülebilirlik tanımı için kısa adı UNESCO olan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu tarafından 2003 yılında kabul edilen Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi’ni, 2005 yılında kabul edilen Kültürel İfadelerin Çeşitliliğinin Korunması ve Geliştirilmesi Sözleşmesi’ni ve sürdürülebilir kalkınmayı birlikte yorumlamasının önemine değinilecektir. Böylece müzelerin somut olmayan kültürel mirasın kuşaktan kuşağa yaşatılarak aktarılması, sürekli şekilde yeniden yaratılması, kültürel çeşitliliğin korunması ve sürdürülmesi, kültürlerarası diyalog geliştirilmesi, toplulukların kendi kültürel miraslarını koruyabilmeleri amacıyla alan yaratılması için nasıl kültür stratejileri oluşturabilecekleri açıklanacaktır. Müzelerde katılımın ve aktarımın sağlanmasının, insanı odak noktasına yerleştirmesi nedeniyle sürdürülebilirlikte oynadığı role dikkat çekilecek ve müzelerin kültürel sürdürülebilirlikle ilgili uygulamaları örneklerden hareketle değerlendirilecektir. Son olarak doğrudan ekonomik kalkınma açısından ele alınan ancak temelinde kültür olması nedeniyle kültürel sürdürülebilirlik bakımından da incelenmeyi gerektiren kültür turizmi, kültür endüstrisi ya da kentsel yaratıcılık gibi alanların müzeler tarafından kullanımı üzerinde durulacaktır.