CHILDREN’S LITERATURE AS A SOURCE OF INFORMATION: TURKISH CHILDREN’S NOVELS INTRODUCING THE OCCUPATIONS

MESLEKİ BİLGİ KAYNAĞI OLARAK ÇOCUK EDEBİYATI: TÜRK ÇOCUK ROMANLARINDA TANITILAN MESLEKLER

Abstract

Knowing about occupations is essential in secondary school students’ careerdevelopment. Children’s literature has a potential to be a resource for secondaryschool students to learn about the occupations. Based on this potential, whichoccupations are given in detail about Turkish children’s novels, in other wordswhich occupations are introduced in Turkish children’s novels are examined inthis study. It is designed as a holistic single-case study. Accordingly, ninety Turkish children’s novels are identified as the object of this study by using criterionsampling. Then, document review is conducted on the object using occupationalinvestigation and occupational classification criteria as data collection tools. Theresulting data is examined with deductive and inductive content analysis. Findings show that many different occupations from various occupational fields areintroduced in Turkish children’s novels. Despite the fact that almost all of thenovels examined introduce an occupation, a small number of occupations areintroduced on average. Additionally, more emphasis is placed on a small occupational group. Turkish children’s novels are adequate to introduce the occupations that secondary school students wish to have in the future. However, theyare inadequate in offering occupations that will enrich their occupational world.Similarly, they are inadequate in introducing STEM occupations which includeimportant occupations of today and the future. There is a direct proportionaland inversely proportional relationship between the skill level and how much anoccupation is introduced, and also between the prestige level of the occupationsand how much an occupation is introduced. As a result, Turkish children’s novels function as a vocational guidance and a source of occupational information.However, this function is very limited due to abovementioned reasons

Özet

Meslekler hakkında bilgi sahibi olmak, ortaokul öğrencilerinin mesleki gelişimi açısından önemli bir faaliyettir. Çocuk edebiyatı, ortaokul öğrencilerinin meslekler hakkında bilgi sahibi olabileceği bir kaynak olma potansiyeline sahiptir. Söz konusu potansiyele dayanarak bu araştırmada Türk çocuk romanlarında hangi meslekler hakkında detaylı bilgi verildiği, diğer bir ifade ile hangi mesleklerin tanıtıldığı incelenmiştir. Araştırma bütüncül tek durum çalışması şeklinde tasarlanmıştır. Bu doğrultuda, ölçüt örneklem ile inceleme nesnesi olarak doksan Türk çocuk romanı belirlenmiştir. Belirlenen inceleme nesnesi, meslek inceleme ve meslek sınıflandırma ölçütlerinden oluşan veri toplama araçları doğrultusunda doküman incelemesine tabi tutulmuştur. Elde edilen veriler; tümdengelimsel ve tümevarımsal içerik analizi teknikleriyle incelenmiştir. Yapılan incelemeye göre Türk çocuk romanlarında birçok farklı mesleki alandan birçok farklı meslek tanıtılmaktadır. İncelenen çocuk romanlarının neredeyse tamamında meslek tanıtılmasına rağmen, ortalama olarak az sayıda meslek tanıtılmaktadır. Ayrıca küçük bir meslek grubunun tanıtılmasına diğerlerinden daha fazla odaklanılmaktadır. Türk çocuk romanları ortaokul öğrencilerinin gelecekte sahip olmak istediği meslekleri tanıtmakta yeterlidir. Ancak onların mesleki dünyasını zenginleştirecek meslekleri sunmakta yetersiz kalmaktadır. Benzer şekilde bugünün ve geleceğin önemli mesleklerini içeren STEM mesleklerini tanıtmakta da yetersiz kalmaktadır. Mesleklerin beceri düzeyi ile tanıtılma düzeyi arasında hem doğru orantılı hem de ters orantılı bir ilişki bulunmaktadır. Benzer şekilde mesleklerin prestij düzeyi ile tanıtılma düzeyi arasında da hem doğru hem de ters orantılı ilişki bulunmaktadır. Sonuç olarak Türk çocuk romanları mesleki bilgi kaynağı ve mesleki rehber olma işlevine sahiptir. Ancak belirtilen yetersizlikler nedeniyle bu işlevi oldukça sınırlanmaktadır.