Effects of import crude oil prices on macroeconomic activities in Turkey

İthal ham petrol fiyatlarının Türkiye’deki makroekonomik aktiviteler üzerindeki etkisi

Abstract

Today, economic crisis are lived more frequently and spreads quickly across countries. Therefore it is important to place macroeconomy of a country into a strong base to prevent negative effects of crisis on it. Negaive effects of economic instability on economic targets like growth, employment and development can be substantially high. Economical and political stability are important matters for developing countries need foreign capital sources because of insufficient domestic capital mandatory for developing and growth targets. Identifying effects of external variables on macroeonomic indicators and the relationship between macroeconomic indicators truely by policy makers is essential for economical and political stability. In this study, we aim to investigate effects of change in crude oil prices on macroeconomic activities. Also we try to specify importance of crude oil prices in general level of prices. We use quarterly data belonging the Turkish economy years between 1986Q2 and 2010Q2. We employee Vector Autoregressive (VAR) methodology. Results of VAR analysis imply that import crude oil price is more effective in monetary policy decisions -especially money supply- of the Turkish policy makers. Also results of analysis identifying the source of change in inflation show that import crude oil prices and monetary policy are the main sources of change in general level of prices. As a result of empirical and theoretical analysis, import crude oil prices are one of the important source of inflation in Turkey.

Özet

Ekonomik krizlerin giderek daha sık yaşandığı ve bir ekonomiden diğerine hızlı bir biçimde yayılır hale geldiği günümüzde, krizlerin olumsuz etkilerinden asgari düzeyde etkilenmek için ülkelerin makroekonomilerinin sağlam temellere oturtulması büyük önem taşımaktadır. Ekonomik istikrarsızlığın büyüme, istihdam ve kalkınma gibi iktisadi hedefler üzerindeki olumsuz etkileri azımsanmayacak derecede yüksek olabilmektedir. Ekonomik büyüme ve kalkınma için yurtiçi kaynak sıkıntısı çeken, dolayısıyla dış kaynağa ihtiyaç duyan gelişmekte olan ülkeler için ekonomik ve siyasi istikrar önemli bir yer teşkil etmektedir. Dışsal değişkenlerin makroekonomik göstergeler üzerindeki etkilerinin ve makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkileri iktisadi politika yapıcıların doğru teşhis edebilmeleri, söz konusu istikrarın sağlanmasına önemli katkıda bulunmaktadır. Bu çerçevede ithal ham petrol fiyatlarında meydana gelen değişimlerin makroekonomik aktiviteleri nasıl ve ne ölçüde etkilediği araştırılmak istenmiştir. Ayrıca, ithal ham petrol fiyatlarının fiyatlar genel düzeyindeki yeri ve önemi irdelenmeye çalışılmıştır. Bu olguyu Türkiye için ortaya koymak amacıyla, araştırmada 1986Q2-2010Q2 dönemini kapsayan üçer aylık veriler kullanılarak VAR yöntemiyle analiz yapılmıştır. Analiz sonucunda, ithal ham petrol fiyatlarının Türkiye’nin para politikası -özellikle para arzı- üzerinde daha fazla etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, enflasyondaki değişimin kaynağının ne olduğu ile ilgili yapılan analizde ise özellikle ithal ham petrol fiyatları ve para politikasının fiyatlar genel düzeyindeki değişime kaynaklık ettiği görülmektedir. Teorik ve ampirik analiz sonucunda, ithal ham petrol fiyatları enflasyonun önemli bir kaynağı olduğu söylenebilir.