Tortullarda toplam şeker miktarının Emmerich-A metoduyla tayini ve önemi: Afyon-Karamık Gölü örneği

Özet

Karamık gölü Afyon ili Şuhut ilçesi güneydoğusunda yer alır ve neotektonik fayların denetiminde gelişmiştir. Göl ve çevresinde yapılan 6 sığ sondajdan organik maddece zengin olan 5'i bu çalışmada değerlendirmeye alınmıştır. Örnek alımında, pvc karot muhafazalı, özel olarak tasarlanmış ve imal edilmiş bir el sondaj aleti kullanılmıştır. Alman örneklerin organik maddece zengin olan kısımlarında yapılan analizler sonucu kaba nem % 58,35, higroskopik nem % 12,89, organik madde içerikleri % 30,96, kül oranları ise % 69,04 ortalama değerlerde oldukları saptanmıştır. Emmerich-A yöntemi kullanılarak, Karamık gölü güncel sedimenlerinde belirlenen ortalama invert şeker içerikleri (havada kuru bazda) 6,67 ppm, (kuru külsüz bazda) 13,66 ppm'dir. Aynı örneklerin ortalama pH değeri ise 8.05'dir. Karamık güncel sedimanlarında pH/invert şeker ve organik madde (OM)/İnvert şeker ilişkilerinin düzenli, toplam nem/invert şeker ilişkisinin ters orantılı olduğu anlaşılmıştır. Şekerlerin su içerisindeki çözünürlükleri yüksek olmasına karşın, su içeriğinin kısıtlı olması halinde ise higroskopik nemin tümü invertleşmede tüketildiği anlaşılmıştır. Basen geometrisi açısından ise şekerlerin, gölün sulu ve bataklığa dönüşmüş olan organik maddece zengin sapropelik çökellerin bulunduğu alanlarda arttıkları gözlenmiştir. Şeker içeriklerinin, beslenmenin sakin ve düzenli olduğu Karamık gölünün KB bölgesinde arttığı, gölün sınırlandığı GD'deki Kocbeyli-Aydoğmuş fayı çevresinde yer alan iri kırıntılı tortullarca zengin alüvyal yelpazelerde ise buna karşılık fakirleştiği ortaya çıkmıştır.