Journals / Maden Tetkik ve Arama Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 147
First determination of rudists (bivalvia) from ne Iraq: Systematic palaeontology and palaeobiogeography
- Pages
- 31–55
- DOI
- —
Abstract
The Maastrichtian Aqra Formation around Mawat-Chwarta (Sulaimaniya city) in NE Iraq consists mainly of coarse grained detrital limestone, locally containing terrigenous clastics, and is characterized by abundant rudists in life position. The rudist biostromes are very common in the formation and benthic foraminifers, gastropods and non-rudist bivalves with scarcer echinoderms and solitary corals are associated with the rudists. This first determination of rudists from NE Iraq recognizes the following species, Dictyoptychus aff. morgani, Sauvagesia somalica, Hippurites cornucopiae, Praeradiolites subtoucasi and Lapeirousia jouanneti, as well as some indeterminable radiolitid sections. This rudist fauna is assigned to the Hippurites cornucopiae interval zone indicating a mid to Late Maastrichtian age. Dictyoptychus is an endemic rudist genus for the Arabian Plate, to which Sauvagesia somalica also seems to be limited. Other determined species are recorded mostly from the central-eastern Mediterranean Tethys, and to a lesser extend from the Arabian Plate. The determination of rudists from NE Iraq fills an important gap in terms of the taxonomic database and palaeobiogeography. The data on the rudist fauna reveals the existence of a shallow marine dispersal route for rudist larvae during the Maastrichtian along the area of the present Zagros fold-thrust belt from SE Turkey across NE Iraq towards SW Iran.
Özet
KD Irak’ta Mawat-Chwarta Bölgesi’nde (Süleymaniye şehri) Mastrihtiyen yaşlı Aqra Formasyonu kırıntılı ve biyoklastik kireçtaşlarından yapılıdır ve yaşam konumunda bol miktarda rudistlerle simgelenir. Formasyonda rudist biyostromları yaygın olarak gözlenir ve rudistlere bentik foraminiferler, gastropodlar, pelesipodlar ve az miktarda ekinidler ve bireysel mercanlar eşlik eder. KD Irak’ta bu çalışmayla ilk kez tanımlananan rudist faunası Dictyoptychus aff. morgani, Sauvagesia somalica, Hippurites cornucopiae, Praeradiolites subtoucasi ve Lapeirousia jouanneti türlerinden oluşur ve bazı tanımlanamayan radiolitid kesitleri de içerir. Rudist türleri orta-Geç Mastrihtiyen yaşını işaret eden Hippurites cornucopiae aralık biyozonu’na aitlerdir. Dictyoptychus, Arap Plakası için endemik bir rudist cinsidir. Sauvagesia somalica türü de Arap Plakası’na özgü gibi görülmektedir. Tanımlanan diğer tüm türler esas olarak Akdeniz Tetisi’nin Orta ve Doğu Bölgelerinde, ancak kısıtlı olarak da Arap Plakası’nda dağılım gösterirler. KD Irak’ta rudistlerin tanımlanması, taksonomik ve paleobiyocoğrafik veri boşluğunu doldurması açısından önem taşır. Rudist faunasına ilişkin veriler, Mastrihtiyen’de Zagros Kuşağı boyunca GD Anadolu’dan KD Irak boyunca GB İran’a kadar rudist larvalarının ulaşımını sağlayan bir sığ su yolunun varlığını ortaya koyar.