Pb – Zn - Cd ACCUMULATOR PLANTS GROWN AROUND THE GÖRGÜ Pb – Zn MINE, YEŞİLYURTMALATYA, TURKEY

GÖRGÜ (YEŞİLYURT) Pb – Zn MADENİ ÇEVRESİNDE YETİŞEN Pb-Zn-Cd AKÜMÜLATÖR BİTKİLER, MALATYA, TÜRKİYE

Abstract

A study was carried out to identify Cd, Pb and Zn concentrations which exist in the roots and stems of Astragalus pycnocephalus Fischer and Verbascum euphraticum L. plants which grow in the Görgü Pb-Zn mining area. A total of 60 samples were collected, 30 samples from plants and 30 samples from the soils where the plants grow. When the anaytical results gained are statistically examined, according to correlation coeffi cients graphic between the soil and plant, fi nding positive correlation between (A. Pycnocephalus) soil-root (Cd, r =0.77), soil-stem (Cd, r =0.86) and soil-stem (Pb, r =0.77) could mean that these could be indicator plants and can be used for remediation of the soils polluted by Cd and Pb metals. It is observed that the metallic concentration times values of the plants in this study taken from polluted areas compared to the plants taken from unpolluted areas, are quite high in total 44 samples. Transition factor is >1 in some sample locations and range between 0.13 and 2.07. Enrichment coeffi cients is>1 for the location of V11 (Cd, root/soil). A. Pycnocephalus and V. Euphraticum, in some locations, according to transition factor, enrichment coeffi cients, times values and element concentrations could be identifi ed as accumulator/hyperaccumulator for Cd, Pb and Zn elements.

Özet

Görgü kurşun-çinko (Pb-Zn) cevherleşme alanında yetişen, Astragalus pycnocephalus Fischerve Verbascum euphraticum L. bitkilerinin kök ve dallarında bulunan Cd, Pb ve Zn elementkonsantrasyonlarının belirlenmesi için bir çalışma yapılmıştır. Bu bitkilerden 30 adet ve üzerindeyetiştiği topraktan 30 adet olmak üzere toplam 60 adet örnek toplanmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarıistatiktiksel olarak değerlendirildiğinde, bitki-toprak arasındaki korelasyon katsayı (r) grafi klerine göre,(A. pycnocephalus) toprak-kök (Cd, r =0.77), toprak-dal (Cd, r =0.86) ve toprak-dal (Pb, r =0.77) arasındapozitif korelasyon görülmesi, bu bitkilerin belirtgen bitkiler olabileceğini ve Cd ve Pb metallerincekirletilmiş toprakların iyileştirilmesinde de kullanılabileceği anlamına gelebilir. Bu çalışmada, kirliliktenetkilenmiş alanlardan alınan bitkilerin metal konsantrasyonları kirlilikten etkilenmemiş alanlardan alınanbitkilere göre mislilik anlamında kullandığımız “kat” değerleri toplam 44 örnekte oldukça yüksektir.Geçiş faktörü, bazı örnek lokasyonlarında 1’in üzerinde olup, 0.13 ile 2.07 aralığında değişmektedir.Zenginleşme katsayısı V11 nolu lokasyon dışında 1’den büyüktür. A. pycnocephalus ve V. Euphraticumbitkileri, bazı lokasyonlarda geçiş faktörüne (>1), zenginleşme katsayısına (>1), kat değerlerine (10-500)ve element konsantrasyon değerlerine (Cd>100 mg/kg, Pb>1000 mg/kg ve Zn>10000 mg/kg) göre, Cd,Pb ve Zn elementleri için akümülatör/hiperakümülatör olarak tanımlanabilir.