Journals / Maden Tetkik ve Arama Dergisi / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 159
Statistical assessment of radiation exposure risks of farmers in Odo Oba, Southwestern Nigeria
- Pages
- 205–222
- DOI
- —
Abstract
The toxicity risks of being over exposed to ionizing radiation in the environments are of great concern to environmental and health scientists. The distribution of radioactivity concentrations of thorium, uranium and potassium were studied in randomly selected soil samples from ten (10) farm locations in Odo Oba, southwestern Nigeria in order to determine the radiological risks of farmers’ exposure to radionuclides. The mean estimation of thorium and potassium are greater than the global average by factors of 1.5 and 2.7, while that of uranium fall below the global average. The estimation of radioactivity ratios showed a depletion of uranium and enrichment of thorium in the study area. Further analysis on the radioelements (that is, thorium, uranium and potassium) showed that 83% of the estimated radiological risks are above the global average. The multivariate analyses involving Pearson’s correlation, Factor Analysis, Hierarchical Cluster Analysis were also used to explain the correlations among the data sets. It was affi rmed from the multivariate analysis that the radiological hazards occur as a result of contributions from the three naturally occurring radionuclides. The values obtained in this study revealed that the sampled locations are contaminated zones for farmers.
Özet
Çevrelerindeki iyonize radyasyona aşırı maruz kalmanın zehirleyici riskleri, bilim adamlarıiçin büyük bir endişe kaynağıdır. Çiftçilerin, radyoaktif çekirdeklere maruz kalmalarınınradyolojik risklerini belirlemek için Güneybatı Nijerya’daki Odo Oba’da bulunan on (10) çiftlikbölgesinden rastgele seçilmiş toprak örneklerinde toryum, uranyum ve potasyum radyoaktivitekonsantrasyonlarının dağılımı incelenmiştir. Toryum, potasyum ve uranyumun radyoaktivitekonsantrasyonları sırasıyla 11.37 ile 101.91 Bq $kg^{-1}$ , 788.76 ile 1693.30 Bq $kg^{-1}$ ve 12.35 ile 50.64Bq $kg^{-1}$ arasında değişmektedir. Uranyumun küresel ortalamanın altına düşmesine rağmen, toryumve potasyumun tahmini ortalaması, küresel ortalamadan 1.5 ve 2.7 kat fazladır. Radyoaktiviteoranlarının tahmin edilmesi, çalışma alanında uranyumun azalıp ve toryumun zenginleştiğinigöstermiştir. Tahmin edilen radyolojik riskler, Doz Oranı (DO), Yıllık Etkin Doz (YED), YıllıkGonadal Eşdeğer Doz (YGED), Ömür Boyu Aşırı Kanser Riski (ÖAKR) ve Gama Işıması Tehlikeİndeksinin (Iγr) ortalama değerlerinin küresel ortalamanın sırasıyla 1,42, 1,43, 2,04, 1,24 ve 1,36katı olduğunu göstermektedir.Bununla birlikte, Harici Radyasyon Tehlike İndeksi $(He_{Ext})$ ortalaması,global ortalamanın altına düşmüştür. Tanımsal analiz, analiz edilen değişkenlerin % 92,3’ününpozitif eğrilik gösterdiğini, % 69’unun da kürtosisinin pozitif olduğunu göstermiştir. Bununlabirlikte, veri kümeleri arasındaki korelasyonları açıklamak için Pearson korelasyonu, Faktör Analizi(FA), Hiyerarşik Küme Analizi (HKA) gibi çok değişkenli analizler kullanılmıştır. Çok değişkenlianalizden, radyolojik tehlikelerin, doğal olarak oluşan üç radyonüklid (yani, toryum, uranyum vepotasyum) katkısının bir sonucu olarak ortaya çıktığı doğrulanmıştır. Bu çalışmada elde edilensonuçlar, örneklenen lokasyonların çiftçiler için kirlenmiş bölgeler olduğunu ortaya çıkarmıştır.