Investigation of feldspar raw material potential of alkali feldspar granites and alkali feldspar syenites within Central Anatolia

İç Anadolu alkali feldispat granit ve alkali feldispat siyenitlerinin feldispat hammadde potansiyelinin incelenmesi

Abstract

Alkali feldspar granites represent one of the major sources that provide raw materials for glass and ceramics industry because of their high feldspar and quartz contents. In addition, also alkali feldspar syenites have potential to become raw material due to their high feldspar and feldspathoid contents. For this reason, alkali feldspar granites within Ağaçören Intrusive Suite (AIS) (Kalebalta, Yıldırımlı, Çerkezuşağı, Çatalçeşme, İbrahimbeyli, Deliler, Ekecik, Sipahiler, Camili, Yaylak, Namlıkışla), Hacılı Suite (Sarıhacılı), Cefalık, Behrekdağ, Terlemez and alkali feldspar syenites within Bayındır, Hamit and İdişdağı Suites are investigated. This study aims to investigate possible potential of alkali feldspar, plagioclase and quartz minerals within these rocks in glass and ceramic industry as raw materials. These rocks have high alkaline element content and relatively high $Fe_2O_3$values compared to world granites. $Fe_2O_3$values depend on mafi c and independent Fe minerals such as magnetite. Feldspars have high $K_2O$ (> %14) and low FeO (< %0.05), thus have high feldspar potential in ceramic industry. Alkali feldspar granites within AIS have promising potential as feldspar raw material, they have low reserve due to their occurrence as dykes. Hacılı, Cefalık, Behrekdağ, Terlemez, Bayındır, Hamit and İdişdağı Suites have both good quality and high reserve for feldspar potential.

Özet

Alkali feldispat granitler fazla oranda feldispat ve kuvars içermeleri nedeniyle cam ve seramik sanayisinehammadde sağlayan başlıca kaynaklardandır. Granit kayalarının yanı sıra alkali feldispat siyenit kayalarıda yüksek orandaki feldispat ve feldispatoyid içerikleriyle hammadde olma potansiyeline sahiptirler.Bu nedenle İç Anadolu Kristalen Karmaşığı (İAKK)’nda yer alan Ağaçören İntrüzif Takımı (AİT)(Kalebalta, Yıldırımlı, Çerkezuşağı, Çatalçeşme, İbrahimbeyli, Deliler, Ekecik, Sipahiler, Camili, Yaylak,Namlıkışla), Hacılı (Sarıhacılı), Cefalık, Behrekdağ, Terlemez civarındaki alkali feldispat granitler ileBayındır, Hamit ve İdişdağı takımlarındaki alkali feldispat siyenitler incelenmiştir. Bu kayalarda fazlacabulunan alkali feldispat, plajiyoklaz ve kuvars minerallerinin cam ve seramik üretiminde hammadde olmapotansiyelinin araştırılması çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu kayaların alkali element ve demiriçerikleri dünya granitleriyle karşılaştırıldıklarında, yüksek alkali element içerikli ve nispeten daha düşük$Fe_2O_3$ değerlerine sahip oldukları belirlenmiştir. $Fe_2O_3$ değerlerinin daha çok mafi k ve manyetit gibiserbest (bağımsız) minerallerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Feldispatlarda $K_2O$ %14’ün üzerinde veFeO ise %0.05’ten az oranda görülmesi bölgedeki kayaların seramik sanayiinde yüksek potansiyele sahipolduklarını göstermektedir. AİT’deki alkali feldispat granitler feldispat hammadde potansiyeline sahipolmalarına karşın ana kütle içerisinde dayklar şeklinde bulunmalarından dolayı düşük rezerve sahiptir.Hacılı, Cefalık, Behrekdağ, Terlemez, Bayındır, Hamit ve İdişdağı takımları dayk yerine kütleler halindebulunduğundan, iyi kalitenin yanında yüksek rezerve sahip feldispat potansiyeli taşımaktadırlar.