Journals / Maden Tetkik ve Arama Dergisi / 2019 / Cilt: 0 - Sayı: 158

Mineralogy, petrography and origin of hydrothermal alteration in Eocene magmatites in Central Anatolia (Sivas-Turkey)

Orta Anadolu’da Eosen magmatitlerindeki hidrotermal alterasyonun mineralojisi, petrografi si ve kökeni, Sivas-Türkiye

Pages
143–166
DOI
—

Abstract

Three different types of hydrothermal alterations have occurred in the Eocene magmatics of the northern part of Sivas-Turkey which include propylitic phyllic / sericitic and argillic. Hydrothermal alteration affected both Karataş volcanics and Kösedağ syenite. The clay formations are concentrated in two major zones; extending in NE-SW direction and intersecting both plutonic and volcanic rocks with circular opening cracks within the volcanics parallel to the plutonic-volcanic contact. Hypogene and supergene hydrothermal alteration products occurring on surface and/or near surface conditions represent the primary and secondary minerals that develop directly and mostly from feldspars with the mechanisms of neoformation and/or degradation. The hypogene minerals are formed in two stages of early (kaolinite, pyrophyllite, illite, I-S (illite-smectite), smectite, quartz and opal-CT) and late (barite, ore minerals, alunite, goyazite, jarosite, chlorite and C-S). Tourmaline, epidote and carbonates (calcite, dolomite, azurite and malachite) are considered as metasomatic and supergeneous minerals, respectively. The most common mineral paragenesis are kaolinite + quartz + goethite + goyazite or alunite, kaolinite + quartz + jarosite + feldspar ± goethite and/or goyazite in the argillic alteration zone, I-S + quartz + jarosite ± goethite ± feldspar as well as I-S + quartz + feldspar minerals in the sericitic alteration zone. Kaolinite (T) is mostly in the form of pseudohexagonal platies, I-S (R1, R3 as argillic alteration origins, $1M_d$ , $2M_1$, 1M and R3 as sericitic alteration origins) forming fi ber-acicular bundles parallel to each other.

Özet

Sivas-Türkiye kuzeydoğusundaki Eosen Magmatiklerinde propilitik, fi llik/serizitik ve arjilik olarak üçfarklı tür hidrotermal bozuşma meydana gelmiştir. Hidrotermal bozuşma Karataş volkanitleri ile Kösedağsiyenitinin her ikisini de etkilemiştir. Kil oluşumları, plütonik-volkanik dokanağına paralel volkanikleriçerisindeki çember şeklindeki açılma çatlakları ile KD-GB doğrultulu uzanan plütonik ve volkaniklerinher ikisini de kesen iki ana zonda yoğunlaşmaktadır. Yüzey ve/veya yüzeye yakın koşullarda oluşanhipojen ve süperjen hidrotermal bozuşma ürünlerini; neoformasyon ve/veya degradasyon mekanizması iledoğrudan veya çoğunlukla feldispatlardan itibaren gelişen birincil ve ikincil mineraller temsil etmektedir.Hipojen mineraller erken (kaolinit, pirofi llit, illit, I-S (illit- smektit), smektit, kuvars ve opal-CT) ve geçevre (barit, cevher mineralleri, alunit, goyazit, jarosit, klorit ve C-S) olmak üzere iki aşamada oluşmuştur.Turmalin ve epidot metasomatik; karbonatlar (kalsit, dolomit, azurit ve malahit) ise süperjen minerallerolarak değerlendirilmiştir. En yaygın mineral parajenezleri arjilik bozuşma zonunda kaolinit + kuvars +götit + goyazit veya alunit ile kaolinit + kuvars + jarosit + feldispat ± götit ve/veya goyazitten, serizitikbozuşma zonunda I-S + kuvars + jarosit ± götit ± feldispat ve I-S + kuvars + feldispat minerallerindenoluşmaktadır. Kaolinit (T) çoğunlukla psöydohekzagonal yapraklar, I-S (arjilik bozuşma kökenliler R1,R3; serizitik bozuşma kökenliler $1M_d$, $2M_1$, 1M ve R3) birbirine paralel demetler oluşturan lif-iğnebiçimindedirler.