Relationship between petroleum and iodine in Southeastern Anatolia Basin

Abstract

This study was made for investigating the relationship between iodine and hydrocarbon accumulations and to determine iodine contents of formation waters in the Southeastern Anatolia basin oilfi elds where have been produced almost all of the Turkey oils (more than 95%). Formation water samples have taken from 234 production wells in 49 oilfi elds which have different geological structures where oil and gas production has performed by the Turkish Petroleum Company (TPAO). Also, the drilling mud samples from EBY-17 oilwell in Elbeyli (Adıyaman) fi eld has collected, and their iodine analyses were carried out. Although the fi elds in the Southeastern Anatolia basin are old and some fi elds the secondary production methods are used, the high relationship between the oil and gas deposits and iodine were proved. As well as in other oil and gas fi elds in the world, not all reservoir waters in the Southeastern Anatolia basin are saline. However, all of them are rich in iodine. Therefore, the iodine-rich waters are a direct indicator for oil and gas producible reservoirs (containing mature hydrocarbon). Reservoir-targeted iodine geology and hydrogeology methods have simple sampling process, and laboratory analyses can result at a short time. The results are low cost, reliable and consistent. In the case when these data are utilized with other geological and geophysical methods, it is determined will be a practical and useful tool to reduce the hydrocarbon exploration risk to a minimum and to discover new deposits suitable for commercial production.

Özet

Bu çalışma, Türkiye petrol üretiminin tamamına yakınının (% 95’inden fazlasının) yapıldığı GüneydoğuAnadolu havzası petrol sahalarındaki formasyon sularındaki iyot miktarlarının belirlenmesi ve iyotunhidrokarbon birikimleri ile olan ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, GüneydoğuAnadolu havzasında Türkiye Petrolleri (TPAO) tarafından petrol ve doğalgaz üretimi yapılan farklıjeolojik yapılara sahip 49 sahadaki 234 adet üretim kuyusundan formasyon suyu ve Elbeyli (Adıyaman)sahasında açılmakta olan EBY-17 kuyusu sondaj çamurundan numuneler alınmış ve iyot analizleriyapılmıştır. Güneydoğu Anadolu havzasında, havzadaki sahalar hem yaşlı hem de bazı sahalardaikincil üretim yöntemleri kullanılıyor olmasına karşın, petrol ve doğalgaz yatakları ile iyotun yüksekilişkisi kanıtlanmıştır. Dünyanın diğer petrol ve doğalgaz sahalarında olduğu gibi, Güneydoğu Anadoluhavzasındaki petrol ve/veya doğalgaz rezervuar sularının tamamı tuzlu değildir, ancak tamamı iyotçazengindir. Bu nedenle, iyotça zengin sular Güneydoğu Anadolu havzasında petrol ve doğalgaz üretimiyapılabilir (olgunlaşmış hidrokarbon içeren) rezervuarlar içinde doğrudan bir belirteçtir. Numunealma işlemi oldukça basit, laboratuvar analizleri de çok kısa sürede sonuçlandırılan, maliyeti düşük,güvenilir ve tutarlı sonuçları olan rezervuar hedefl i iyot jeolojisi ve hidrojeolojisi verilerinin, diğerjeolojik ve jeofi zik yöntemler ile birlikte kullanılması durumunda, hidrokarbon arama riskini en azaindirmek ve ticari üretim yapılabilir yeni yatakların keşfedilebilmesi için pratik ve etkili bir araç olarakkullanılabileceği kanaatine ulaşılmıştır.