LE PRINCIPE DE COMPÉTENCE-COMPÉTENCE EN DROIT TURC DE L'ARBITRAGE

Özet

Compétence-compétence ilkesi, hakemlerin, uyuşmazlığın devlet mahkemesi önüne götürülmesi durumunda bunun sonucunu beklemeden kendi yetkileri hakkında karar verebilmelerini ifade eder ve tahkim şartının bağımsızlığı ilkesi ile birlikte tahkim hukukunun belkemiğini oluşturur. Bu ilkeye göre hakem, kendi yetkisi ile ilgili diğer bir deyişle tahkim anlaşmasının işlevselliği ile ilgili her türlü sorun hakkında karar verme yetkisine sahiptir. İlke, genel olarak iki etkiye sahiptir. Olumlu etki, hakemin kendi yetkisi hakkında karar verebilmesini ifade eder ve Türk hukuku da dâhil olmak üzere birçok milli hukuk tarafından kabul edilmiştir. Olumsuz etki ise, tahkim anlaşmasına konu uyuşmazlığın devlet mahkemesi önüne götürülmesi varsayımında, devlet mahkemesinin hakemin tahkim anlaşmasının geçerliliği konusunda karar vermesini beklemeden, kendi yetkisi hakkında karar vermesinin yasak olmasıdır. Böyle bir durumda Türk hukukunda devlet mahkemesinin tarafları hakeme yönlendirmesi öngörülmüşse de hakemin devlet mahkemesine göre önceliği yoktur. Türk hâkimi hâlâ birçok yetkiye sahiptir. Competence-competence ilkesinin olumsuz etkisi Fransız hukukuna özgü bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır.