ARBITRABILITY IN THE CODE OF CIVIL PROCEDURE AND THE CODE OF INTERNATIONAL ARBITRATION

Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Milletlerarası Tahkim Kanunu Uyarınca Tahkime Elverişlilik

Abstract

Arbitration, which means that the parties resolve the disputes through a substitute judge, has been subjected to many regulations with various aspects, both nationally and internationally. Some of these regulations relate to which disputes can be resolved by arbitration. Arbitration is an alternative brought by the legislative power to the state’s monopoly of the judiciary. Therefore, it is in a state’s authority to determine which disputes can be arbitrated. States do not refrain from applying regulations on this issue. A common feature of these provisions is the width and uncertainty of their scope. When Turkey is the place of arbitration, arbitrability is determined in accordance with the provisions of the Code of Civil Procedure (CCP) and the Code of International Arbitration (CIA). This paper aims to determine the scope of the CPP and the CIA regulations, and examine the arbitrability in accordance with the aforementioned regulations. In addition, the relation between arbitrability and public order will be evaluated, in the light of Supreme Court decisions and the opinions in the Turkish doctrine.

Özet

Tarafların uyuşmazlıklarını ikame yargı niteliğindeki hakem yoluyla çözümleme usulü olan tahkim gerek ulusal ve gerekse uluslararası birçok düzenlemeye farklı yönleriyle konu edilmiştir. Tahkime ilişkin bu düzenlemelerin bir kısmı hangi uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözülebileceğiyle ilgilidir. Tahkim devletlerin sahip olduğu yargı gücü tekeline yasama gücüyle getirilen bir alternatiftir. Bu sebeple hangi konularda tahkime gidilebileceğini belirleme yetkisi de devlete aittir. Tahkime elverişli olan/olmayan uyuşmazlıkların düzenlendiği hükümlerin ortak özelliği, kapsamlarının genişliğidir ve belirsizliğidir. Tahkim yeri Türkiye olan uyuşmazlıklardan hangilerinin tahkime elverişli olduğu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Milletlerarası Tahkim Kanunu (yabancılık unsuru içeren uyuşmazlıklar için) hükümleri uyarınca belirlenir. İşbu çalışma kapsamında da söz konusu belirsizliğin sınırları çizilmeye çalışılmış ve her iki kanun kapsamında da tahkime elverişliliğin karşılığı açıklanmıştır.