The problem of unity of definition in the late period of arabic logic: A reading through molla Husrev's naod al-afkar fi radd al-anzar

Müteahhir dönem mantık düşüncesinde tanımın birliği sorunu: Molla Hüsrev'in nakdu'l-efkar fi reddi'l-enzar'ı bağlamında bir tahlil

Abstract

Connections between definition and what is defined precipitate a reciprocal relationship between the approach toward the relation between the parts of definition, or genus and differentia, and the approach toward the relation between the parts of individual composite substances, or matter and form. For instance, Avicenna's innovative theory on the generation and structure of sensible substance carries profound importance in comparison with his theory of definition. In this regard, when compared to Aristotelian and Neo-Platonic framework, Avicenna's reconsideration of the definition's parts, its unity and relation with what is defined help us to further elaborate on significant transformations in the formulation of his theory. This paper examines the relationship between genus and differentia by focusing on the consequences gf the ideas about the nature of this relationship in terms of the metaphysical structure of sensible substance within the framework of Molla Husrev's discussion of the problem in al-Muhâkemât. For this purpose, the paper aims to discuss continuities and transformations in the conception of genus and differentia during the late period of Arabic Logic, and to compare them with Avicenna's theory of definition and sensible substances.

Özet

Tanımın parçalarını teşkil eden cins ve fasıl arasındaki ilişkinin mahiyetiyle ilgili herhangi bir tutum, tanım-tanımlanan ilişkisi temelinde madde-suret ilişkisinin mahiyetiyle ilgili tutumları da belirler. Benzer şekilde bileşik cevherin parçalan olan madde-suret ilişkisine dair yaklaşımlar farklılaştığı ölçüde, cins-fasıl ilişkisine dair yaklaşımlar da farklılaşır. Örnek olarak, İbn Sina'nın tanı- | mın parçaları, birliği ve tanımlananla ilişkisi problemleri etrafında geliştirdiği düşünceler, madde-suret ilişkisiyle ilgili görüşündeki farklılaşmalar nedeniyle, Aristotelesçi ve Yeni-Eflatuncu arka plana nispetle önemli bir dönüşümün izlerini taşır. Benzer şekilde, duyulur cevherin yapısı ve meydana gelişiyle ilgili olarak İbn Sina'dan farklı düşünen bir kelamcıya ait cins ve fasıl tasavvurunun hala bütünüyle İbn Sinacı bir karakter taşıyıp taşımayacağı önemli bir sorudur. Bu tebliğde, cins-fasıl ilişkisi tasavvurunun müteahhir dönem mantığındaki süreklilik ve dönüşümleri Molla Hüsrev'in el-Muhâkemâf ı üzerinden İbn Sinacı bağlamla münasebeti etrafında tespit ve tahlil edilmeye çalışılacak; bu süreklilik ve dönüşümlerin duyulur cevher teorisiyle ilişkisi tartışılacaktır.