AN INTRODUCTION ATTEMPT TO THE PHILOSOPHY OF TIME: THE ONTOLOGICAL AND EPISTEMOLOGICAL FOUNDATIONS OF TIME

ZAMAN FELSEFESİNE BİR GİRİŞ DENEMESİ: ZAMANIN ONTOLOJİK VE EPİSTEMOLOJİK TEMELLERİ

Abstract

ABSTRACT This article aims to analyse the ontological and epistemological essentials of time. In this way, it has the chacteristics of an introduction to the philosophy of time. In accordance with this purpose is proceed over two main questions on this study. The first question is the matter of time is to be or not to be and the second question is that an essence of time debate. The philosophy and physical science comments are discussed comparatively and together for the problem of existence and essence of time on study. This problem is researched at length with reference to the time experience of human in addition to movement and change on the earth. Correspondingly, it is seen different meanings of time like quantitative and qualitative especially the discussion on essence of time. The quantitative meaning of time is explainable, the qualitative meaning of time is discern to become known on existential structure of human and inner time experience with reference to philosophers who are analyzed comments about time in this discussion. Between these meanings are not found a degree difference presupposition of time and these are thought only different explanations of time. At the end of the study, time is pointed out to be and the essence of time is concluded to be understandable about time explanations of human.

Özet

Bu makale, zamanın ontolojik ve epistemolojik temellerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmada iki temel soru üzerinden yol alınır. İlk soru, zamanın var olup olmadığı meselesi, ikinci soru ise zamanın ne olduğu tartışmasıdır. Çalışmada zamanın varlığı ve neliği problemi için, felsefe ve fizik bilim yorumları bir arada ve karşılaştırmalı olarak ele alınır. Söz konusu problem, evrendeki devinim ve değişime ek olarak, insanın zaman deneyiminden hareketle ayrıntılı olarak incelenmektedir. Buna paralel olarak özellikle de zamanın neliği tartışmasında, zamanın niceliksel ve niteliksel olarak farklı anlamlandırmalarının olduğu görülür. Bu tartışmada zaman hakkındaki görüşleri incelenen filozoflardan hareketle, zamanın niceliksel anlamının ritimsel devinimlerde açıklanır olduğu, zamanın niteliksel anlamının ise insanın varoluşsal yapısında ve içsel zaman deneyiminde açığa çıktığı fark edilir. Söz konusu anlamlar arasında bir derece farkı bulunmadığı ve bunların yalnızca zamanın farklı anlamlandırmaları olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın sonucunda, zamanın var olduğuna dikkat çekilmekte ve zamanın neliğinin de insanın zamana yönelik anlamlandırmalarıyla anlaşılabilir olduğu sonucuna varılmaktadır.