BETWEEN BEING AND BECOMING: ONTOLOGY OF AL-AʻYÂNAL-THÂBITAH IN IBN-AL-ARABÎ’S SCHOOL

VARLIK VE OLUŞ ARASINDA: İBNÜ’L-ARABÎ OKULUNDA SÂBİT AYNLARIN ONTOLOJİSİ

Abstract

Various answers have been given to the question of what exactly being and becoming are in themselves and what kind of connection there is between them, according to various professions which are more or less related to each other, such as philosophy, science, theology, and tasawwuf. In this article, we are going to try to show that how Ibnu’l-Arabî and his followers have structured and interpreted the problematic connection between the being and becoming within the framework of the theory of the unity of the being through the doctrine of “alaʻyân al-thâbitah”. Our way of handling this problematic cannot be regarded as a kind of “meontology” because the dialectical relationship between “the same” and the “the other” in the works of Ibn-al-Arabî is not positioned according to an absolute and inexhaustible oppositional relationship. On the contrary, it is being presented in a way that we might call as “dialectic of the unification” (al-tawhîd). In this respect, we can draw special attention to the fact that the starting points of Ibn-al-Arabî’s metaphysical perspective are specifically based on prophethood and sainthood. In Ibn-al-Arabî School, the problematic connection between being and becoming is positioned, structured and resolved with “divine names”, “aptitude, ability/talent” (istiʻdâd), human’s identity, “special Lord”, “special direction” [to the God]. The problematic conclusion we reached regarding the doctrine is that the connection between being and becoming seems to be established a posteriori, but contrary to appearance, the destiny of becoming is actually related to the being “since eternity/eternally”.

Özet

Varlık (vücûd-to on) ve oluşun (kevn-genesis) kendi içinde tam olarak ne olduğu ve aralarında nasıl bir irtibat olduğu sorununa felsefe, bilim, teoloji, tasavvuf gibi birbiriyle az veya çok bağıntılı meslek alanlarında, farklı teoriler ve bakış açıları uyarınca muhtelif yanıtlar verilmiştir. Bu makalede, İbnü’l-Arabî’nin ve takipçilerinin varlık ve oluş arasındaki problematik ilişkiyi varlığın birliği (vahdet-i vücûd) teorisi çerçevesinde “sâbit aynlar” öğretisi üzerinden ne şekilde yapılandırdıklarını ve yorumladıklarını göstermeye gayret edeceğiz. Bu problematiği ele alma biçimimiz bir tür meontoloji sayılamaz, çünkü İbnü’l-Arabî’nin eserlerinde kendisi-başkası arasındaki diyalektik, mutlak ve tüketilemez bir zıtlık ilgisine göre konumlandırılmamakta, aksine olarak, “birleme/tevhid diyalektiği” adını verebileceğimiz bir yöntemle takdim edilmektedir. Bu itibarla İbnü’l-Arabî’nin metafizik bakış açısının hareket noktalarının özel olarak vahiy ve nübüvvet merkezli olduğuna özel olarak dikkat çekebiliriz. İbnü’l-Arabî okulunda varlık ve oluş arasındaki problematik ilişki “ilâhi isimler”, “istidat/ yetenek”, “insanın kimliği/hüviyet”, “özel Rab”, “özel Yön” ile konumlandırılmakta, yapılandırılmakta ve çözümlenmektedir. Öğretiye dair vardığımız problematik sonuç, varlık ve oluş arasındaki irtibatın sonradan (a posteriori) kuruluyor gibi göründüğü, ancak görünüşün aksine olarak, hakikati itibariyle oluşun yazgısının “ezelden beri” varlıkla bağıntılı olduğudur.