AN OVERLOOKED IMPACT OF HUME ON KANT: IMAGINATION

Abstract

Imagination is one of the key concepts for Hume as well as for Kant. This concept which has been in use since Ancient Greece comes to undertake different functions in the hands of these two philosophers from its classical functions, and becomes important in a way that is unprecedented. Although there are many fundamental differences between Kant and Hume in terms of their systems, the way they use the concept in question shows significant similarities. These similarities become an obvious overlap especially in the issues like Hume’s understanding of “self”, Kant’s understanding of “empirical apperception” and the importance of “association”. In this article, the continuity between the two philosophers is discussed through imagination by taking into account Treatise, Enquiry and Critique of Pure Reason, especially its section known as Transcendental Deduction. While doing this, the usage of imagination in the history of philosophy is also briefly mentioned, and it is shown in what ways Hume and Kant differed from their predecessors in this respect, and then what ways Kant had access to Hume’s works is discussed. Thus, one of the intellectual sources of Kant is shed light on by clarifying the impact of Hume on Kant through imagination.

Özet

İmgelem kavramı Hume felsefesinde olduğu gibi Kant felsefesinde de merkezi bir konumdadır ve Antik Yunan’dan beri kullanımda olan bu kavram iki düşünürde de klasik işlevinden başka işlevler yüklenmiş, daha önce görülmeyen bir biçimde önem taşımaya başlamıştır. Kant ve Hume arasında felsefi anlamda çok temel farklar bulunmasına rağmen söz konusu kavramı kullanma biçimleri ciddi benzerlikler göstermektedir. Bu benzerlikler özellikle çağrışım konusunda ve Hume’un ben, Kant’ın ise empirik tamalgı anlayışında ciddi bir süreklilik arz etmeye başlamaktadır. Bu makalede Hume’un İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme ve İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Soruşturma isimli eserleri ile Kant’ın Saf Aklın Eleştirisi isimli eserinin bilhassa “Saf Anlama Yetisi Kavramlarının Tümdengelimi Üzerine” başlıklı bölümü merkeze alınarak, iki düşünür arasındaki süreklilik imgelem kavramı üzerinden ortaya konmuştur. Bu yapılırken imgelemin felsefe tarihindeki kullanımları da ele alınmış ve Hume ile Kant’ın seleflerinden bu meselede hangi açılardan ayrıldıkları temellendirilmiş, ardından Kant’ın Hume’un görüşlerine hangi yollarla erişimi olduğu tartışılmıştır. Böylece Hume’un imgelem üzerinden Kant’a nasıl bir etkisinin olduğu ortaya konarak Kant’ın düşünsel kaynaklarından birine ışık tutulmuştur.