Journals / Klinik Psikofarmakoloji Bülteni / 2011 / Cilt: 21 - Sayı: 4
Türk ve Amerikalı üniversite öğrencilerinde hızlı depresif belirti envanteri-özbildirim formu’nun ($HDBE_{16}$-ÖF) karşılaştırmalı olarak geçerlik ve güvenirliği
- Pages
- 289–301
- DOI
- —
Abstract
Objective: To evaluate the validity and reliability of the Quick Inventory of Depressive Symptomatology, selfreported version, in a Turkish student sample ($QIDS-SR_{16}-T$) by comparing it to (a) the American version ($QIDS-SR_{16}-US$) and (b) the Turkish version of the Beck Depression Inventory (BDI-II-T). Materials and Methods: Slightly modified versions of the $QIDS-SR_{16}-T$, and the BDI-II-T were administered to 626 outpatients at the Uludağ University campus-based family health center. The $QIDS-SR_{16}-US$ was administered to 584 respondents at an American university. SAS and MPlus were used to provide descriptive statistics, classical exploratory factor analysis, and item response theory analyses (in the form of a multiple group confirmatory factor analysis). Results: The internal consistency (Cronbach α) of the $QIDS-SR_{16}-T$ was 0.77. Both $QIDS-SR_{16}$ versions were unidimensional, but the BDI-II-T was not. The mean $QIDS-SR_{16}-T$ and $QIDS-SR_{16}-US$ item-total correlations were similar. The correlation between the $QIDS-SR_{16}-T$ and BDIII- T was 0.72 (.90 when disattenuated). Multiple-group confirmatory factor analysis suggested that the $QIDS-SR_{16}-T$ and QIDS-SR16-US had the same factor loadings but different intercepts. This reflects group differences in level of depression, perhaps because the Turkish respondents, unlike their US counterparts, were seen in a medical context where illness-related depression is more prevalent. Scores on the $QIDS-SR_{16}-T$ and the BDI-II-T were also equated. Discussion: The $QIDS-SR_{16}-T$ has good psychometric properties and convergent validity with the BDI-II-T. Its use is recommended when a self-reported instrument is appropriate.
Özet
Amaç: Öğrenci ağırlıklı Türk örneklemine uygulanan Türkçe’ye çevrilmiş 16 maddelik Hızlı Depresif Belirti Envanteri-Özbildirim Formu’nun (HDBE16-ÖF): a) Amerikalı üniversite öğrencilerine uygulanan orijinal Amerikan versiyonu ($QIDS-SR_{16}-US$) ve b) aynı Türk öğrenci örnekleminde Beck Depresyon Envanteri-II (BDI-II) ile karşılaştırılarak geçerlik ve güvenirliğinin ortaya konması amaçlanmıştır. Çalışmamız Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri arasında yapılan bir kültürlerarası geçerlilik çalışmasıdır. Metod: Uludağ Üniversitesi yerleşkesi Aile Sağlığı Merkezi’ne ayaktan başvuran öğrenci ağırlıklı 626 hastaya; www.ids-qids.org adresinden ulaşılabilen ve kısmen modifiye edilerek Türkçe’ye çevrilen $HDBE_{16}$-ÖF ve BDI-II testleri uygulandı. Ayrıca Güneybatı Teksas Üniversitesi’nde HDBE16-ÖF envanterinin İngilizce orijinal versiyonu olan $QIDS-SR_{16}-US$ 584 öğrenciye uygulanmıştır. Betimleyici istatistik, klasik açıklayıcı faktör analizi ve madde tepki kuramı analizleri, SAS ve MPlus istatistik programları ile yapılmıştır. Bulgular: Türk deneklerin ortalama yaşı 21,1±2,16 (standart sapma) olup %67,8’i kadındı. Türk öğrencilerin aile içi depresyon öyküsü: annede %29, babada %8, kardeşte %14, kendisinde %16 ve akrabada %5 olarak bulundu. Amerikalı deneklerden 225 olguda hiç yaş belirtilmemiş haldeyken ortalama yaş 20.0±3,5 (standart sapma) ve tüm deneklerin %63,6’sı kadın olarak saptandı. $HDBE_{16}$-ÖF’nın madde ortalaması 6,94±4,85 (standart sapma) bulundu. $HDBE_{16}$-ÖF’ün iç tutarlılık katsayısı (Cronbach α) 0,78 idi ve ortalama madde-toplam korrelasyon katayısı 0,47 (0,33- 0,61) bulundu. $QIDS-SR_{16}-US$’nin kaşılaştırılabilir madde ortalaması 6,09±3,76, Cronbach α 0,74, madde-toplam korrelasyon katsayısı 0,43 (0,24-0,54) olarak bulundu. Hem $HDBE_{16}$-ÖF hem de $QIDS-SR_{16}-US$ tek boyutlu iken BDIII tek boyutlu olarak bulunmadı. $HDBE_{16}$’ün ve $QIDS-SR_{16}-US$’un madde-total korelasyon ortalaması birbirine benzerdi. BDI-II ile $HDBE_{16}$-ÖF arasındaki korelasyon katsayısı 0.72 bulundu, bu değer disattenüe edildiğinde 0.90’a çıkmaktaydı. Çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi $HDBE_{16}$-ÖF ve $QIDS-SR_{16}-US$’un aynı faktör yüküne sahip olduğu farklı değişik eşiklerinin olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bu durum depresyon düzeyinde grup farklılıklarını ortaya koymaktadır. Türk deneklerin, Amerikalı deneklerden farklı olarak daha fazla depresyon geçirdikleri söylenebilir. Ayrıca $HDBE_{16}$-ÖF ve BDI-II’nın skorları birbirlerine eşitlenmiştir. Tartışma: $HDBE_{16}$-ÖF’ün, hem Türkiye hem de Amerika Birleşik Devletleri’nde depresyon tanısı için çok sık kullanılan BDI-II testi gibi iyi psikometrik özellikleri ve yapısal geçerliliği olduğu saptanmıştır. Pek çok ortamda $HDBE_{16}$-ÖF’ün kullanılmasını önermekteyiz.