Bilimsel Gelişme Teorileri Açısından I. Lakatos ve L. Laudan'ın Düşüncelerinin Karşılaştırılması

Özet

Amacımız, bilim felsefesindeki bilimsel gelişme teorileri konusunda, I. Lakatosve L. Laudan'ın katkılarını ortaya koymak ve felsefenin bilimsel gelişmeyegetirdiği yeni bakış açılarını karşılaştırmalı bir şekilde incelemektir. Bilimselgelişme teorileri, bilimin ilerleyiş sürecindeki, eğer varsa, mantıksal yapıyı gözlerönünde sermek ve bilimsel gelişmenin yapısını ortaya koymayı denemektedir. İlksoru ise bilimin her daim gelişme halinde olup olmadığı problemidir. Yani bilimilerlemekte midir? Bize göre, bilimin ilerlediği ve geliştiğine dair ortak kanıkuşkusuz geçerlidir. Ancak burada bilimin ilerlemesinin nasıl olduğu problemiortaya çıkar. Bilim felsefesi ile ilgilenen birçok filozof bu soruya değişik yanıtlarvermiştir. Bunun sonucunda ortaya, sonraki öncekinin eleştirisi olan, iki temelyaklaşım çıkmıştır. Bunlar; Klasik bilim anlayışı ve Çağdaş bilim anlayışı olarakadlandırılırlar.Klasik bilim anlayışı kısaca, temellerini A. Comte'un fikirlerinde bulan Pozitivistbilim anlayışı iken Çağdaş bilim anlayışı, Klasik bilim anlayışına karşı bir tepkiolarak doğan ve bu yaklaşımın eleştirisi üzerinden ilerleyip gelişen bilim anlayışıolarak çıkar karşımıza. Klasik bilim anlayışı 20. Yüzyılın ikinci yarısındanitibaren yetersiz olarak görülmüş, bilimsel gelişimin sanılanın aksine hiç dedüzgün, birikimli ve rasyonel olmadığı düşüncesine de dayanarak terk edilmeyebaşlanmıştır. Bilim felsefesi içerisinde oldukça önemli bir yere sahip olan I.Lakatos ve L. Laudan'ın görüşleri de Klasik bilim anlayışının bir eleştirisi ve onagetirilen çözüm önerileridir.