A NEW LOOK AT THE CAUCASIA OPERATION OF THE CAUCASUS ISLAMIC ARMY ACCORDING TO TURKISH AND RUSSIAN SOURCES

TÜRK VE RUS KAYNAKLARINA GÖRE KAFKAS İSLAMORDUSU’NUN KAFKASYA HAREKÂTINA YENİ BİR BAKIŞ

Abstract

Since the Ottoman Empire's policy on the Caucasus con tradicted the policies of states such as Iran and Russia, which hadinterests in this region, the Ottoman Empire was contented withonly providing moral aid to the Muslim population of the Caucasus.The first and only opportunity of the Ottoman Empire to enter the Caucasus region was with the Brest Litovsk Peace Treaty signedbetween Soviet Russia and Germany, which was the OttomanState's ally in World War I.after the BolshevikRevolution of 1917. In order not to miss this op portunity, it started military operations in theregion right after the signing of the agreement.In order to help the Turkish and Muslim peoplesin the region and to carry out their own statepolicy, the Caucasian Islamic Army was estab lished and this army became the only place ofhope against the Armenian-Bolshevik atrocitiesof Turks and Muslims in the Caucasus. Both theAzerbaijan Democratic Republic established inthe South Caucasus and the Mount inous Repub lic in the North Caucasus saw the Caucasian Is lamic Armyas their savior, and took part in the massacre against them with the help of the Turk ish soldiers who settled in the region. However,the Armistice of Mondros, signed by the OttomanEmpire in 1918, made this aid short and the Cau casian Islamic Army had to withdraw from theregion in accordance with the provisions of theagreement. This put the newly established statesin a weakness against the Bolsheviks' Red Army,the White Army of the tsarist supporters, and theGreat Britain, which adopted the mandate fromthe Antante states and ultimately the newly es tablished republics were removed from the stageof history with the invasion of the Bolsheviks

Özet

Osmanlı Devleti’nin Kafkasya politikası bu bölgede çıkarları olan İran ve Rusya gibi devletlerin politikasına ters düştüğünden Osmanlı Devleti sadece Kafkasya’nın Müslüman nüfusuna manevi yardımlarda bulunmakla yetinmiştir. Osmanlı İmparatorluğu’nun Kafkasya bölgesine girmek için ilk ve tek fırsatını 1917 Bolşevik İhtilali sonrası Sovyet Rusya ile Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndaki müttefiki olan Almanya arasında imzalanan Brest Litovsk Barış Antlaşması’yla yakalamış ve bu fırsatı elden kaçırmamak adına anlaşmanın imzalanmasının hemen ardından bölgeye askeri harekâta başlamıştır. Bölgedeki Türk ve Müslüman halklarına yardım ve kendi devlet politikasını yürütmek adına özel olarak Kafkas İslam Ordusu’nu kurmuş ve bu ordu Kafkasya’daki Türk ve Müslümanların bölgedeki Ermeni-Bolşevik mezalimine karşı tek umut yeri olmuştur. Hem Güney Kafkasya’da kurulmuş olan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti hem Kuzey Kafkasya’daki Dağlı Cumhuriyeti, Kafkas İslam Ordusu’nu kendi kurtarıcısı olarak görmüş, bölgeye yerleşen Türk askerlerinin yardımlarıyla onlara karşı yapılan katliamın karşısında yer almıştır. Ancak Osmanlı Devleti’nin 1918 yılında imzaladığı Mondros Ateşkes Antlaşması bu yardımı kısa süreli kılmış ve Kafkas İslam Ordusu anlaşmanın maddelerine uygun olarak bölgeden çekilmek zorunda kalmıştır. Bu ise yeni kurulmuş devletleri, Bolşeviklerin Kızıl Ordusu, çar taraftarlarının Beyaz Ordusu ve Antante devletlerinden bölgenin büyük kısmını manda hukukuna almış İngiltere karşısında zayıf duruma düşürmüş ve sonuçta Bolşeviklerin işgaliyle yeni kurulmuş cumhuriyetler tarih sahnesinden kaldırılmıştır