Journals / Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2021 / Cilt: 0 - Sayı: 27
Functioning of Malikâne System in Ayntab (Antep) Sanjak: Example of Dimosât-ı Ayntab Mukâtaası (1711-1730)
- Pages
- 233–256
- DOI
- —
Abstract
Since 1695, the Ottoman Empire tried to obtain the cash it needed by selling mukataas, one of the most important sources of its tax system, to private individuals as mâlikane. The mâlikane system (tax farming), which was started as a pilot in some regions of the empire, was also implemented in Antep Sanjak. In this article, the functioning of the dimosât practice, which is unique to Antep Sanjak, is examined within the framework of the documents selected from the BOA Kamil Kepeci classification between the years 1711-1730. Aims with this: a) To determine the micro and macro economic contributions of the mâlikane system in Antep Sanjak between 1711-1730. b) To be able to determine which extent the mâlikane system contributed to the Ottoman Empire to overcome its financial problems. c) To reveal the effect of the mâlikane system in the dissolution of the Ottoman central authority and rise of local powers in the provinces throughout the 18th century, in the case of Antep Sanjak. With these goals above, both the economic structure of the city of Aintap in the 18th century and the functionality of its economic region which was around the the city of Aleppo, will be revealed. In addition the contribution of this structure to the emergence of ayânlık (the rule of regional notables) that gained strength in the 19th century can also be determined.
Özet
Osmanlı Devleti, 1695 yılından itibaren vergi sisteminin en önemli kaynaklarından olan mukâtaaları mâlikâne olarak özel şahıslara satmaya başlayarak ihtiyaç duyduğu nakdi temine etmeye çalışmıştır. İmparatorluk coğrafyasında bazı bölgelerde pilot olarak başlatılan mâlikâne sistemi Antep Sancağı’nda da uygulanmıştır. Bu yazıda, 1711-1730 yılları arasında BOA Kamil Kepeci tasnifinden seçilen vesikalar çerçevesinde Antep Sancağı’na özgü olan dimosât uygulamasının işleyişi incelenmektedir. Bununla hedeflenenler: a) 1711-1730 yılları arasında Antep Sancağı’ndaki mâlikâne uygulamasının mikro ve makro boyuttaki ekonomik katkılarını tespit edebilmektir. b) Osmanlı Devleti’nin yaşadığı mali sıkıntıları aşmaya ne ölçüde katkıda bulunduğunu belirleyebilmektir. c) Antep Sancağı özelinde, XVIII. yüzyıl boyunca Osmanlı taşrasında çözülmeye başlayan merkeziyetçi yapının, yerini yavaş yavaş yerel unsurlara bırakmasında mâlikâne sisteminin etkisini ortaya koyabilmektir. Yukarıdaki hedefler sayesinde hem XVIII. yüzyılda Antep şehrinin ekonomik yapısı ortaya konabilecek hem de şehrin bulunduğu Halep merkezli ticari ağdaki işlevselliğini tespite imkân sağlanmış olacaktır. Ayrıca bu yapının XIX. yüzyılda güç kazanan ayânlığın ortaya çıkmasına katkısı da tespit edilebilecektir.