Yüksek seviyeli radyoaktif maddelerin taşınmasında hata ağacı analizi yönteminin kullanımın incelenmesi

Abstract

Radioactive materials are in the class of dangerous substances that require urgent intervention in case of an accident, given the potential risk size they have. After the accident, even if few of the radioactive material accidents recorded worldwide, all necessary transportation measures should be taken, employees and the society should be informed, and emergency plans should be prepared. The transport of radioactive materials should be carried by classifying each item according to its different characteristics, considering the special rules and conditions set by the national and international authorities, considering the radiological risks of the substances. The transport process of the radioactive material includes the design and manufacture of the container, the labeling, loading, transportation, downloading, temporary storage and delivery of the prepared packages to the receiver. In the study, the events that will cause any accident to occur during radioactive material transportation, which has a complex structure, will be analyzed by fault tree analysis. The aim is to strengthen the risk analysis and minimize the risks of errors by correlating the series of events that will cause a transport accident. In the first stage, the main event and the factors affecting the emergence of the main event have been determined according to the severity of the danger to occur. In the second stage, the determined error factors were placed in the fault tree and the situation was examined. As a result, it was concluded that it is not possible to reach a certain numerical value as a result of the fault tree analysis, besides, it was determined that your fault tree analysis is a suitable method to eliminate the risk factors in the system.

Özet

Radyoaktif maddeler, sahip oldukları potansiyel risk büyüklüğü göz önüne alındığında, kaza olması durumunda acil müdahale gerektiren tehlikeli maddeler sınıfında yer almaktadır. Kaza sonrasında, dünya genelinde kayda geçen radyoaktif madde taşıma kazası birkaçı geçmese dahi, gerekli tüm taşıma tedbirleri alınmalı, çalışanlar ve toplum bilgilendirilmeli ve acil önem durum planları yapılmalıdır. Radyoaktif maddelerin taşınması, ulusal ve uluslararası otoritelerce belirlenen özel kurallar ve koşullar dikkate alınarak, maddelerin sahip olduğu radyolojik riskler göz önünde bulundurularak, her bir madde farklı özelliklerine göre sınıflandırılarak taşınmalıdır. Radyoaktif maddenin taşıma süreci; kaynağın içerisinde taşınacağı kabın tasarımı ve imalatı dahil olmak üzere, hazırlanan paketlerin etiketlenmesi, yüklenmesi, taşınması, indirilmesi, geçici olarak depolanması ve alıcıya teslim edilmesi aşamalarını kapsamaktadır. Çalışmada, karmaşık bir yapıya sahip olan radyoaktif madde taşımacılığı sırasında herhangi bir kazanın gerçekleşmesine neden olacak olaylar hata ağacı analizi ile incelenecektir. Burada amaç, taşıma kazasına neden olacak olay dizileri birbirleriyle ilişkilendirilerek, risk analizini güçlendirmek ve hata risklerini en aza indirmektir. Birinci aşamada, ortaya çıkacak tehlikenin ciddiyetine göre esas olay ve esas olayın ortaya çıkmasını etkiyecek faktörler belirlenmiştir. İkinci aşamada, belirlenen hata faktörleri hata ağacına yerleştirilerek durum incelenmiştir. Sonuç olarak, hata ağacı analizi sonucunda kesin bir sayısal değere ulaşmanın mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmış, bunun yanında hata ağacı analinizin risk faktörlerini ortadan kaldırmak için uygun bir yöntem olduğu belirlenmiştir.