Postmenopozal kadınlarda seçilmiş adneksiyal kistik kitlelerin laparoskopik tedavisi

Laparoscopic management of selected cystic adnexal masses in postmenopausal women

Hülya DEDE, F. Suat DEDE, Ali HABERAL, A. Kemal İLHAN, Serdar ORAL, Berna DİLBAZ

Abstract

Objective: To evaluate the safety and effectiveness of laparoscopic surgery in selected post-menopausal women who were predicted to have benign adnexal masses. Materials and Methods: We reviewed the records of 39 postmenopausal women who underwent laparoscopic intervention due to adnexal mass between January 2002 and December 2003. Two hundred eighty-eight premenopausal patients managed by operative laparoscopy during the same period of time were served as controls. Laparoscopic management was attempted on patients without evidence of advanced ovarian cancer and preoperative selection criteria were: cystic adnexal mass less than 10 cm with distinct borders, without solid parts and thick septations and a serum CA-125 level less than 35 mIU/mL. Intraoperative frozen section was performed in all patients and laparotomy was performed if indicated by pathologic findings, technical difficulty or serious complications. Results: Thirty-nine postmenopausal women were enrolled in the study. Thirty-seven (94.8%) women were successfully managed by operative laparoscopy, where operative hysteroscopy was included in the procedure in 4 patients for concomitant intrauterine lesions. Adnexal mass bilaterality was not different between premenopausal and postmenopausal women (p=0.64). Only one (2.5%) ovarian cancer (endometrioid adenocarcinoma) was diagnosed by histologic examination and managed by laparotomy in the postmenopausal group. Although no complications were encountered, laparotomy was performed due to technical difficulty in one case of severe pelvic adhesions that had a previous pelvic surgery in the study group There were no significant differences in conversion to laparotomy and diagnosis of a malignant disease between the groups (p=0.43 and 0.39, respectively). Mean operating time and mean postoperative hospital stay also was not significantly different. Conclusion: Operative laparoscopy is a safe and effective alternative to laparotomy in the management of selected cystic adnexal masses in postmenopausal women, with a very low risk of unintentionally operating an ovarian carcinoma if a thorough preoperative evaluation is conducted. The combination of clinical examination, transvaginal ultrasonography and serum CA-125 levels can successfully predict benign adnexal masses with a rare incidental ovarian malignancy.

Özet

Amaç: Benign adneksiyal kitlesi olduğu düşünülen postmenopozal kadınlarda laparoskopinin güvenilirliğini ve etkinliğini değerlendirmek. Materyal ve Metot: Ocak 2002-Aralık 2003 tarihlerinde adneksiyal kitle nedeniyle laparoskopik girişim uygulanan 39 postmenopozal kadının kayıtları incelendi. Aynı dönemde operatif laparoskopi uygulanan 288 premenopozal hasta ise kontrol grubunu oluşturdu. Over kanseri bulguları taşımayan olgulara laparoskopik girişim uygulandı ve seçim kriteri olarak, kapsül yapısı belirgin, 10 cm’den küçük kistik adneksiyal kitle, solid alanların ve kalın septasyonların bulunmaması ve serum CA-125 düzeyinin 35 mIU/mL’den düşük olması alındı. Tüm olgulara intraoperatif patolojik konsültasyon istendi ve malignite saptanması, teknik güçlük veya ciddi komplikasyon varlığında laparotomiye geçildi. Sonuçlar: Çalışma için 39 postmenopozal olgu kaydedildi. Otuz yedi (%94.8) olguda operatif laparoskopi başarı ile sonuçlandırılırken, bu olguların dördünde eşlik eden intrauterin lezyon nedeniyle prosedüre histeroskopi eklendi. Premenopoz ve postmenopoz grupları arasında adneksiyal kitle bilateralitesi açısından fark bulunmadı (p=0.64). Postmenopozal grupta sadece bir olguda (%2.5) over kanseri (endometrioid adeno kanser) saptandı ve hastaya laparotomi uygulandı. Olguların hiçbirinde ciddi komplikasyon saptanmazken, çalışma grubunda geçirilmiş pelvik operasyonu bulunan ve ciddi pelvik adezyonları olan sadece bir olguda teknik güçlük nedeniyle laparotomiye dönüldü. Gruplar arasında laparotomiye dönüş ya da malignite saptanması açısından anlamlı bir fark saptanmazken (sırasıyla p=0.43 ve 0.39), ortalama operasyon süresi ve ortalama hastanede kalış süresi açısından da anlamlı bir fark saptanmadı. Tartışma: Postmenopozal evrede seçilmiş kistik adneksiyal kitlelerin tedavisinde operatif laparoskopi, laparotomiye güvenilir ve etkin bir alternatif olup, eksiksiz bir preoperatif değerlendirme yapılması halinde istenmeyen bir ovaryan kanserin opere edilme riski oldukça düşüktür. Pelvik muayene, transvajinal ultrasonografi ve serum CA-125 düzeyi kombinasyonu ile benign adneksiyal kitleler, nadir over kanseri insidansı ile başarıyla saptanabilir.