Prenatal seks steroit hormonlarının beyindeki cinsiyet farklılaşması üzerine etkileri

The effects of prenatal sex steroid hormones on sexual differentiation of the brain

Abstract

Most of the anatomical, physiological and neurochemical gender-related differences in the brain occur prenatally. The sexual differencesin the brain are affected by sex steroid hormones, which play important roles in the differentiation of neuroendocrine system and behavior. Testosterone, estrogen and dihydrotestosterone are the mainsteroid hormones responsible for the organization and sexual differentiation of brain structures during early development. The structuraland behavioral differences in the female and male brains are observedin many animal species; however, these differences are variable between species. Animal and human (in vivo imaging and postmortem)studies on sex differences in the brain have shown many differencesin the local distribution of the cortex, the gray-white matter ratio, corpus callosum, anterior commissure, hypothalamus, bed nucleus of thestria terminalis, limbic system and neurotransmitter systems. This review aims to evaluate the anatomical, physiological and neurochemical differences in the female and male brains and to assess the effectof prenatal exposure to sex steroid hormones on the developing brain. (J Turkish-German Gynecol Assoc 2013; 14: 163-7)

Özet

Beyindeki cinsiyete bağlı anatomik, fizyolojik ve nörokimyasal farklılıkların birçoğu prenatal dönemde oluşmaktadır. Beyindeki seksüel farklılıklar nöroendokrin sistem ve davranışların farklılaşmasında önemli rol oynayan seks steroit hormonlarından etkilenmektedir. Testosteron, östrojen ve dihidrotestosteron erken gelişim döneminde beyindeki yapıların organizasyonundan ve seksüel farklılaşmasından sorumlu olan temel steroit hormonlardır. Dişi ve erkek beyinlerindeki bu yapısal ve davranışsal farklılıklar, birçok hayvan türünde gözlenmekle birlikte türler arasında çeşitlilik göstermektedir. Beyindeki cinsiyete bağlı farklılıklar ile ilgili hayvan ve insan (in vivo görüntüleme ve otopsi) çalışmaları korteksin bölgesel dağılımında, gri-beyaz madde oranında, korpus kallosumda, anterior komissürde, hipotalamusta, stria terminalisin bed nukleusunda, limbik sistemde ve nörotransmitter sistemlerde birçok fark ortaya koymuştur. Bu derlemede dişi ve erkek beyinlerindeki anatomik, fizyolojik ve nörokimyasal farklılıkların değerlendirilmesi ve seks steroit hormonların prenatal maruziyetinin gelişen beyin üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. (J Turkish-German Gynecol Assoc 2013; 14: 163-7)