IMPLEMENTATION OF ACTIVITY-BASED COSTING AND ACTIVITY-BASED VARIANCE ANALYSIS IN FOOD INDUSTRY

YİYECEK SEKTÖRÜNDE FAALİYET TABANLI MALİYETLEME VE FAALİYET TABANLI SAPMA ANALİZİ UYGULAMASI

Abstract

Activity-based costing assigns overheads to products with convenient drivers and makes costs of products visible on activities level. Activity-based variance analysis approaches reveal variances on product and activity level. Activity based costing and activitiybased variance analysis are tools for continuous improvement and cost management. This study aims to apply activity-based costing and activity-based variance analysis in food industry. First stage covers observation and data collection period. Implementation preiod starts with activity-based budgeting process. Then, overheads assigned to products following activity-based costing steps than using activity-based variance analysis approaches variances are calculated. Activity-based costing implementation results provided evidence that overheads consist important part of food costs. Activity-based variance analysis results revealed variances on activity and product level.

Özet

Faaliyet tabanlı maliyetleme genel üretim giderlerini uygun dağıtım ölçüleri ile ürünlere yükleyerek, ürün maliyetlerinin faaliyetler düzeyinde görünür olmasını sağlamaktadır. Faaliyet tabanlı sapma analizi yaklaşımları, sapmaları ürünler ve faaliyetler düzeyinde ortaya koymaktadır. Faaliyet tabanlı maliyetleme ve faaliyet tabanlı sapma analizi sürekli iyileştirme ve maliyet yönetimi için önemli araçlardır. Bu çalışmada faaliyet tabanlı maliyetleme ve faaliyet tabanlı sapma analizinin yiyecek sektöründe uygulanması amaçlanmaktadır. İlk aşama gözlem ve veri toplama süreçlerini kapsamaktadır. İkinci aşama olan uygulama dönemi faaliyet tabanlı bütçeleme süreci ile başlamış sonrasında faaliyet tabanlı maliyetleme uygulama adımlarını takip ederek genel üretim giderleri yiyeceklere yüklenmiş ve faaliyet tabanlı sapma analizi yaklaşımları ile sapmalar hesaplanmıştır. Faaliyet tabanlı maliyetleme uygulama sonuçları, genel üretim giderlerinin yemek maliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturduğunu göstermektedir. Faaliyet tabanlı sapma analizleri ise yemek ve faaliyet düzeyinde sapmaları ortaya koymuştur.