Intangible cultural heritage elements in the visuals of the 6th grade Turkish textbook

6.sınıf Türkçe ders kitabındaki görsellerde somut olmayan kültürel miras ögeleri

Abstract

The cultural elements are significant for native language teaching, so it is unavoidable that the Turkish textbooksinclude cultural elements. The aim of the research is to determine the presence of intangible cultural heritageelements in the visual materials (painting, photography etc.) in the secondary school 6th grade Turkish languagetextbook, and to examine the distribution of them according to their types. As a consequence of the study, 277visual materials were determined as 125 photos, 98 digital drawings, 23 drawing, 15 illustrations, 4 banners, 3table, 2 brochure, 2 graphics, and 2 sketches. Visuals that have intangible cultural heritage elements are found inphotos which are Turkish coffee, Turkish delight, kemenche, horon, Mardin, Zeibek traditional, Palace of IshakPasha, tarhana soup, the making of tarhana, weaving, javelin game; digital drawings which are Nasreddin Hodja,Karagöz and shadow puppetry and drawings that are Chinese whispers, handkerchief game, kissing someone’shand. Gender apartheid or violent elements has not been detected in the visuals and they are appropriate for thegrade level and text content. The visuals have properties of enhancing aesthetic sensitivity; however, the drawingsare incomplete in terms of facial expression and emotion.

Özet

Kültürel ögeler ana dilin öğretiminde çok önemli olduğu için Türkçe ders kitaplarında kültürel öğelere yer verilmesi kaçınılmaz bir durumdur. Bu araştırma Ortaokul Türkçe 6 Ders Kitabı’nda yer alan görsel materyallerde (resim, fotoğraf, karikatür vb.) somut olmayan kültürel miras ögelerinin varlığını tespit etmek ve bu ögelerin görsel materyal türlerine göre dağılımını incelemek amacıyla yapılmıştır İnceleme sonucunda 125’i fotoğraf, 98’i dijital çizim, 23’ü çizim, 15’i illüstrasyon, 4’ü afiş, 3’ü harita, 3’ü tablo, 2’si broşür, 2’si grafik, 2’si kroki olmak üzere toplam 277 görsel materyal tespit edilmiştir. Somut olmayan kültürel miras unsurlarına ise fotoğraf, dijital çizim ve çizim türlerindeki görsellerde rastlanmıştır. Somut olmayan kültürel miras unsurlarını barındıran görsellerden 10’u fotoğraftır. Bunların içinde Türk kahvesi, Türk lokumu, kemençe ve horon, Mardin (Kültürel Peyzaj Alanı), Zeybeklik Geleneği, İshak Paşa Sarayı, dokumacılık, tarhana çorbası, tarhana yapımı, cirit oyununa ait görseller tespit edilmiştir. Çizim türündeki görsellerde ise mendil kapmaca, kulaktan kulağa, el öpme geleneğini (büyüklere saygı) yansıtan unsurlar tespit edilmiştir. Dijital çizim kapsamına giren görsellerde ise Nasreddin Hoca, Karagöz ve gölge oyununa ait diğer unsurlar tespit edilmiştir. Görsellerin hiçbirinde cinsiyet ayrımcılığı oluşturacak ya da şiddet olaylarını çağrıştıracak bir unsur tespit edilememiştir. Bununla birlikte görseller, sınıf seviyesine ve metin içeriklerine uygundur. Görseller, aynı zamanda estetik duyarlılığı artırıcı özellikler de taşımaktadır. ancak çizimlerin yüz ifadesi ve duygu bakımından eksik olduğu görülmüştür.