Modern eğitim anlayışının ontolojik temelleri üzerine eleştirel bir çözümleme

A critical analysis of ontological foundations of modern education understanding

Abstract

The present study aims to assert the basic characteristics of moderneducation understanding by examining its philosophical foundations. As anactivity of education philosophy, this study aims to relate the basiccharacteristics of modern education with modern thought, society, and powerstructure and to understand the social and political structure by relating the sameto the transformations in the world of thought. The outline of the structure of themodern education understanding becomes clear in case the adventure ofestablishment of modernism in Europe and then gradually throughout the worldis examined by taking into consideration also the rupture from the scholasticthought of the middle ages and feudal power structure. Therefore the presentstudy will assert the most basic characteristics of the modern educationunderstanding which on the one hand is rationalist, scientific, secular but alsomassive, national, progressive, competitive, standardizing, and market - orientedon the other. Doing so the modern education understanding will be related onphilosophical grounds to the characteristic structure of the modernist thoughtand society str ucture, which is rationalist, secular, scientific, and progressive,upon which the nation- state and the power of capitalism have been established.Besides it will also be examined what kind of a teachingbeing taughtrelationship the modern education understanding could have inflicted in thescope of the foregoing.

Özet

Bu çalışma modern eğitim anlayışının temel karakterlerini, onun felsefitemellerini irdeleyerek ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bir eğitim felsefesietkinliği olarak bu çalışma modern eğitimin temel özelliklerini modern düşünce,toplum ve iktidar yapısıyla ilişkilendirmeyi, toplumsal ve politik yapıyı isedüşünce dünyasındaki dönüşümlerle ilişkilendirerek anlamayı amaçlamaktadır.Avrupada ve giderek dünyada modernizmin yerleşme serüveni, ortaçağskolastik düşünceden ve feodal iktidar yapısından kopuşu da göz önündebulundurarak ele alındığında, modern eğitim anlayışının yapısının genel hatlarıda belirginleşmeye başlamaktadır. Bu çerçevede bu çalışmada; modern eğitimanlayışının bir yandan akılcı, bilimsel, laik ama bir yandan da kitlesel, ulusal,ilerlemeci, rekabetçi, tek tipleş tirici ve piyasa güdümlü olma gibi en temelözellikleri, modernist düşünce ve toplum yapısının akılcı, seküler, bilimselci,ilerlemeci, ulus devlet anlayışının ve kapitalizmin iktidarının yerleştiğikarakteristik yapısıyla, felsefi zeminde ilişkilendiriler ek ortaya konulmaya vebununla birlikte modern eğitim anlayışının nasıl bir eğiten- eğitilen ilişkisidoğurmuş olabileceği ele alınmaya çalışıl mıştır. Bu çerçevede özellikleFrankfurt Okulu filozoflarının izinden gidilerek aydınlanmanın ve modernizminbir diyalektiği olduğu, modernizmin insanlık adına olumlu bazı değerleridoğurmakla birlikte totaliter devlet yapılarının ortaya çıkma ve aynı zamandakapitalizmin yerleşme serüvenine işarat ettiği için insanlık adına bir çok hayalkırıklığını da beraberinde getirdiğini söylenebilir. M odern eğitim anlayışınındiyalektiğini kısaca özetlemek gerekirse; modernizmin doğuşundaki tümsancıları kendi üstünde hissederek belirginleşen modern eğitim anlayışı,ontolojik dönüşümün toplumdaki izdüşümlerinin temel özelli kleri ni taşımıştır.Bu bakımdanModern Eğitim Anlayışı ; ortaçağın dine dayalı eğitimine karşı laik , akılcı ve bilimsel olma gibi insanlık açısından temel olumlukarakterleri taşırken, bir yandan da kitlesel , milliyetçi , ilerlemeci , piyasacı , indirgemeci ve tektipleştirici olma gibi insanlık için olumsuzözellikleri de içerisinde barındırarak, varolan olumlu değerlerinin de kapitalistiktidarın kendisini temellendirmek için araçsallaştırıldığı temel diyalektikkarakterine kavuşmuş olmaktadır.